حمایت مجلس از پلتفرم های آنلاین/ لزوم تنظیم‌گری هوشمند بدون مانع تراشی برای کسب و کارهای آنلاین

صنعت مالی؛ در عصری که اقتصاد جهانی با سرعتی بی‌سابقه به سمت دیجیتالی شدن گام برمی‌دارد، شفافیت در بازارهای مالی و کالایی به یکی از حیاتی‌ترین نیازهای حکمرانی نوین تبدیل شده است.

در این میان، پلتفرم‌های آنلاین نه‌تنها بستری برای مبادلات اقتصادی، بلکه بازوهایی برای هدایت سرمایه‌های خرد مردمی و توسعه اشتغال پایدار محسوب می‌شوند.

با این حال، چالش‌های ناشی از فقدان چارچوب‌های قانونی شفاف و مقاومت‌های سنتی در برابر تحولات تکنولوژیک، مسیر رشد این زیست‌بوم را با دشواری‌هایی روبه‌رو کرده است.

دکتر رحمت‌الله نوروزی نماینده مردم علی‌آباد کتول در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار صنعت مالی ضمن تبیین نگاه کلان نظام قانون‌گذاری به مقوله فناوری و نوآوری، بر ضرورت عبور از نگاه محدودکننده و حرکت به سمت «تنظیم‌گری هوشمند» تأکید کرده است.

نماینده مردم علی‌آباد کتول در مجلس شورای اسلامی با اشاره به ظرفیت‌های عظیم نخبگان ایرانی و تأکید بر لزوم حمایت از زیست‌بوم پلتفرم‌های شناسنامه‌دار، چشم‌اندازی را ترسیم می‌کنند که در آن، فناوری نه به مثابه یک تهدید، بلکه به عنوان پیشران جهش‌های اقتصادی و ابزاری برای تأمین امنیت سرمایه‌های خرد مردم شناخته می‌شود.

این مصاحبه، تلاشی است برای واکاوی نسبت میان «قانون‌گذاریِ روزآمد» و «رشدِ نوآوری» در فضای مجازی کشور.

گپ و گفت رسانه صنعت مالی ایران با دکتر رحمت اله نوروزی در پی می‌آید:

صنعت مالی: یکی از چالش‌های دیرینه در بازارهای مالی و کالایی نظیر طلا و رمزارز، فقدان شفافیت در معاملات سنتی است. با توجه به گسترش پلتفرم‌های آنلاین، به نظر جنابعالی برای تنظیم‌گری هوشمند این فضا چه راهکارهایی وجود دارد تا ضمن حفظ کارکرد کسب‌وکارها، خدمات شفافی به مردم و دستگاه‌های نظارتی ارائه شود؟

نوروزی: در عصر اداره دانایی‌محور، انفجار دانش، فناوری و انقلاب جدید با هوش مصنوعی قرار داریم و بدون تردید باید  متناسب با این سیاست و با نگاه امام شهیدمان برای مدیریت این فضا نگاهی مبتنی بر اسناد بالادستی ازجمله سیاست‌های کلی متناسب برنامه‌های پنجم، ششم و هفتم توسعه داشته باشیم.

ما در عصری زندگی می‌کنیم که اقتصاد دیجیتال و پلتفرم‌ها، بخش مهمی (بیش از 10 میلیون نفر) از ارتزاق و فعالیت‌های اقتصادی را به خود اختصاص داده‌اند. بنابراین، راهبرد ما باید تقویت، حمایت و توسعه شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های بومی با برنامه‌ریزی دقیق باشد.

ما نیازمند تدوین طرح‌هایی جامع هستیم تا تحولات بنیادی در راستای تحقق اشتغال پایدار و مولد ایجاد کنیم و دولت این زمینه آماده ارائه طرح هست و این مسیر نیازمند تعامل میان دولت و مجلس است؛ به این معنا که دولت باید با ارائه لوایح تخصصی و مجلس با تدوین طرح‌های کارشناسی، بستری امن و شفاف را برای فعالیت کسب‌وکارهای آنلاین فراهم سازند.

درصورتی که دولت لایحه ارائه کند قوی‌تر خواهد بود و با کار کارشناسی می‌تواند جامع‌تر و متناسب با شرایط کنونی باشد تا پلتفرم‌های آنلاین بتوانند به صورت قانونی و با متناسب با شرایط فعالیت کنند.

صنعت مالی: مستحضر هستید که در زمان نوسانات بازار، نخستین حوزه‌ای که مورد هجمه یا محدودیت قرار می‌گیرد، پلتفرم‌های آنلاین هستند. ارزیابی شما از این رویکرد چیست؟ آیا مسدودسازی یا محدود کردن این سکوها اساساً مشکلی را حل می‌کند یا باید به سمت تنظیم‌گری هوشمند حرکت کنیم؟

نوروزی: رویکرد ما حتماً باید «تنظیم‌گری هوشمند» باشد. ما باید در هر سه لایه سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مدیریتی، گام‌های جدی برداریم.

دنیا امروز شاهد یک انقلاب در حوزه پلتفرم‌هاست و ما نیز با تکیه بر فرمایش رهبر شهید انقلاب اسلامی و با بهره‌گیری از توان نخبگان، استادان دانشگاه و متخصصان حوزه فناوری اطلاعات، باید در این مسیر حرکت کنیم.

صنعت مالی: یعنی معتقدید پلتفرم‌ها نیازمند کار کارشناسی دقیق و تخصصی است تا ضعف‌های خود را برطرف کند؟

نوروزی: دقیقاً. اگرچه در حال حاضر ضعف‌هایی در این حوزه وجود دارد، اما با تقویت زیرساخت‌ها و نگاه علمی، می‌توانیم این تهدیدها را به فرصت تبدیل کنیم. راهکار اصولی، ارتقای حکمرانی در فضای مجازی است، نه پاک کردن صورت‌مسئله.

صنعت مالی: در حال حاضر کمیسیون‌های تخصصی مجلس، ازجمله کمیسیون صنایع و کمیسیون آموزش چه برنامه‌ای برای حمایت از نوآوری بخش خصوصی و کسب‌وکارهای آنلاین در قالب برنامه هفتم توسعه دارند؟

نوروزی: مجلس شورای اسلامی، به‌خصوص در کمیسیون‌های تخصصی مانند کمیسیون صنایع و معادن و کمیسیون آموزش توجه ویژه‌ای به تحولات بنیادین علمی و نوآوری‌های فناورانه ازجمله هوش مصنوعی دارد.

ما بر این باوریم که حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و نوآور، کلید توسعه اقتصادی است. مجلس آماده است تا با دریافت ایده‌ها و لوایح کارشناسی، بسترهای قانونی لازم را برای جهش‌های علمی و نوآوری در این بخش فراهم آورد تا شاهد رشد واقعی در اقتصاد دیجیتال باشیم.

صنعت مالی: یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان بازار و ناظران، وضع قوانین شفاف برای جلوگیری از تخلفاتی نظیر «قیمت‌سازی» یا «خالی‌فروشی» در پلتفرم‌های آنلاین است. چشم‌انداز مجلس برای تدوین قوانین پیشگیرانه در این زمینه چیست؟

نوروزی: این موضوع بسیار حیاتی است. ما باید با تکیه بر دانش متخصصان و نخبگان جوان ایرانی که در طول تاریخ همواره منشأ تحولات علمی بوده‌اند، گام‌های بلندی برداریم.

با وجود نسل‌های جوانی که دانش آموخته‌اند، امروز ایرانی‌ها هم در دوران باستان، هم در دوران اسلام، هم دوران بعد از انقلاب اسلامی منشأ تحولات علمی بوده‌اند، امیدوارم در این راستا گام‌های بلند و اساسی را برداریم و شاهد جهش‌های علمی باشیم.

ایران اسلامی با وجود تمام تحریم‌های ظالمانه و ناجوانمردانه دشمنان ازجمله آمریکای جنایتکار و کودک‌کُش و دولت‌های غربی، در عرصه‌های علمی عقب نمانده و برنامه ما در مجلس، ایجاد چارچوب‌های شفاف قانونی است که ضمن جلوگیری از هرگونه تخلف و انحراف در بازار، فضایی رقابتی و عادلانه برای کسب‌وکارها ایجاد کند.

صنعت مالی: فکر می‌کنید حضور و فعالیت «پلتفرم‌های شناسنامه‌دار» چه کمکی به هدایت سرمایه‌های خرد مردم به سمت بسترهای امن و قابل‌رصد می‌کند؟

نوروزی: شفافیت و قانون‌مندی، کلید حل مشکلات است. زمانی که پلتفرم‌ها شناسنامه‌دار باشند و کد رهگیری داشته باشند دارای نظام پاسخگویی و قابلیت پیگیری خواهند بود، خروجی فعالیت آن‌ها مثبت‌تر خواهد بود.

در چنین حالتی، مردم با اعتماد و پشتوانه اطمینان‌بخش‌تری به این بسترها وارد می‌شوند که این امر موجب هدایت صحیح سرمایه‌های خرد به مسیرهای مولد و قابل‌رصد خواهد شد و با تکیه بر این سازوکارها، می‌توانیم گام‌های استوارتری برای تحقق اقتصاد هوشمند برداریم.

صنعت مالی: به‌عنوان سؤال پایانی، یکی از دغدغه‌های اصلی فعالان حوزه دیجیتال و کاربران، موضوع «امنیت روانی و مالی» در مواجهه با قوانین جدید است. چگونه می‌توان میان «اعمال حاکمیت و نظارت دستگاه‌های اجرایی» و «حفظ امنیت روانی کسب‌وکارها» تعادل ایجاد کرد تا پلتفرم‌ها دچار سردرگمی نشوند؟

نوروزی: نکته بسیار کلیدی و درستی است. ایجاد ثبات در قوانین، اصلی‌ترین عامل برای حفظ این امنیت است. ما در مجلس شورای اسلامی معتقدیم که تنظیم‌گری نباید به معنای «مانع‌تراشی» باشد، بلکه باید به معنای «هدایت‌گری» باشد.

باید چارچوب‌ها را به‌گونه‌ای شفاف و صریح تعریف کنیم که کسب‌وکارهای آنلاین بدانند با رعایت چه استانداردهایی، از حمایت کامل حاکمیت برخوردار خواهند بود. وقتی قوانین شفاف باشد و دولت مسیر را برای فعالان این حوزه هموار کند، خودبه‌خود امنیت روانی برقرار می‌شود.

در حقیقت، امنیت روانی و مالی فعالان این حوزه، محصولِ تعاملِ صادقانه میان بخش خصوصی و حاکمیت است. مجلس در این مسیر، همواره دست یاری به سوی نخبگان و صاحبان این پلتفرم‌ها دراز می‌کند تا با همفکری، مقرراتی وضع کنیم که هم منافع ملی تأمین شود و هم از سرمایه‌های مشروع و نوآورانه در بستر این پلتفرم‌ها، صیانت گردد.