کارشناس اقتصاد اسلامی با تأکید بر ضرورت اصلاح شیوههای تأمین مالی دولت و کنترل خلق نقدینگی بدون پشتوانه، گفت: استفاده از ظرفیتهای نفت، گاز و سایر منابع عمومی کشور میتواند زمینه طراحی ابزارهای مالی مبتنی بر داراییهای واقعی را فراهم کند و به تقویت ارزش پول ملی و هدایت نقدینگی به سمت فعالیتهای مولد کمک کند.
خسرو غنیزاده، کارشناس اقتصاد اسلامی، در گفتوگو با صنعت مالی، با اشاره به ریشههای تورم و کاهش ارزش پول ملی اظهار کرد: یکی از پرسشهای مهم مردم این است که چرا با وجود برخورداری کشور از منابع عظیم نفت و گاز، همچنان شاهد کاهش قدرت خرید و تضعیف ارزش پول ملی هستیم.
وی گفت: یکی از عوامل مهم ایجاد تورم، خلق پول بدون پشتوانه متناسب با تولید است. زمانی که دولت با کسری بودجه مواجه میشود و برای جبران آن اقدام به افزایش پایه پولی میکند، حجم پول در جامعه افزایش پیدا میکند، اما اگر این افزایش همراه با رشد تولید کالا و خدمات نباشد، نتیجه آن افزایش قیمتها و کاهش ارزش پول خواهد بود.
غنیزاده افزود: خلق پول بدون پشتوانه در واقع باعث کاهش قدرت خرید مردم میشود و میتوان از آن به عنوان یک مالیات پنهان یاد کرد؛ چراکه مردم بدون اینکه تصمیمی گرفته باشند، شاهد کاهش ارزش داراییهای خود هستند.
وی ادامه داد: مدیریت صحیح اقتصاد نیازمند آن است که دولت به جای استفاده از راهکارهای کوتاهمدت مانند افزایش نقدینگی، به سمت استفاده از ظرفیتهای واقعی اقتصاد حرکت کند.
این کارشناس اقتصاد اسلامی با اشاره به ظرفیتهای موجود در کشور اظهار کرد: ایران از منابع گستردهای مانند نفت، گاز، معادن، جنگلها و سایر منابع عمومی برخوردار است که در ادبیات اقتصادی و اسلامی از آنها به عنوان انفال یاد میشود و میتوان از این ظرفیتها برای ایجاد پشتوانههای مالی استفاده کرد.
وی گفت: یکی از راهکارها میتواند انتشار اوراق مالی مبتنی بر داراییهای واقعی باشد؛ به این معنا که دولت بخشی از منابع آینده نفتی خود را در قالب ابزارهای مالی در اختیار مردم قرار دهد و در مقابل، مردم داراییای دریافت کنند که ارزش آن به یک پشتوانه واقعی متصل است.
غنیزاده افزود: به عنوان نمونه، دولت میتواند بخشی از نفت تولیدی آینده را در قالب اوراق سلف نفتی عرضه کند تا مردم به جای نگهداری نقدینگی و ورود به بازارهای غیرمولد مانند ارز و طلا، در یک دارایی واقعی سرمایهگذاری کنند.
وی تصریح کرد: تفاوت اساسی این روش با شرایط فعلی در این است که ارزش دارایی مردم به یک پشتوانه واقعی مانند نفت یا سایر منابع کشور متصل میشود، نه اینکه صرفاً تحت تأثیر افزایش حجم پول و سیاستهای پولی قرار گیرد.
این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از نقدینگی جامعه امروز به سمت بازارهای حفظ ارزش دارایی حرکت میکند، اظهار کرد: مردم به دلیل نگرانی از کاهش ارزش پول ملی، سرمایههای خود را به سمت بازارهایی مانند ارز، طلا و سکه میبرند، اما اگر ابزارهای مالی مناسب طراحی شود، میتوان این منابع را به سمت تولید و سرمایهگذاری مولد هدایت کرد.
وی ادامه داد: بازار سرمایه میتواند نقش مهمی در این زمینه ایفا کند و با طراحی ابزارهای نوین مالی، زمینه مشارکت مردم در پروژههای اقتصادی و استفاده از داراییهای واقعی کشور را فراهم آورد.
غنیزاده درباره تأثیر تحریمها بر استفاده از ظرفیت نفت به عنوان پشتوانه مالی گفت: تحریمها اگرچه محدودیتهایی برای اقتصاد کشور ایجاد کردهاند، اما به معنای از بین رفتن همه ظرفیتها نیستند.
وی افزود: مشکل اصلی تحریمها بیشتر در حوزه نقلوانتقال مالی و دریافت درآمدهای ارزی است، اما میتوان با استفاده از سازوکارهای داخلی، ظرفیتهای موجود را برای تقویت اقتصاد کشور به کار گرفت.
این کارشناس اقتصاد اسلامی درباره سازگاری این رویکرد با مبانی اسلامی اظهار کرد: در اقتصاد اسلامی، اموال مردم دارای حرمت است و سیاستهای اقتصادی باید به گونهای باشد که موجب کاهش قدرت خرید و تضییع حقوق عمومی نشود.
وی گفت: پول باید نقش واسطه مبادله را داشته باشد و سیاستگذاری اقتصادی باید به گونهای باشد که اعتماد عمومی به پول ملی حفظ شود. زمانی که ارزش پول به شکل مستمر کاهش پیدا میکند، آثار آن مستقیماً بر زندگی مردم و عدالت اقتصادی اثر میگذارد.
غنیزاده با اشاره به ضرورت اصلاح ساختارهای اقتصادی کشور تصریح کرد: استفاده از ظرفیت منابع عمومی نیازمند شفافیت، برنامهریزی و اراده مدیریتی است. بدون اصلاح ساختارهای مالی و بودجهای، نمیتوان انتظار داشت مشکلاتی مانند تورم به صورت پایدار حل شود.
وی افزود: یکی از چالشهای اصلی اقتصاد، وابستگی به روشهای آسان اما پرهزینه برای تأمین منابع است. افزایش نقدینگی و خلق پول ممکن است در کوتاهمدت برخی مشکلات را پوشش دهد، اما در بلندمدت موجب تشدید تورم و کاهش اعتماد عمومی خواهد شد.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: باید به سمت استفاده از داراییهای واقعی کشور، تقویت تولید و طراحی ابزارهای مالی مبتنی بر ثروتهای ملی حرکت کنیم تا منابع موجود به جای ایجاد تورم، به رشد اقتصادی و افزایش رفاه عمومی کمک کند.
غنیزاده در پایان گفت: نفت و سایر منابع طبیعی کشور میتوانند به جای آنکه صرفاً منبع درآمد دولت باشند، به عنوان پشتوانهای برای تقویت اقتصاد ملی و افزایش اعتماد مردم به نظام مالی مورد استفاده قرار گیرند.
برای عضویت در کانال بله صنعت مالی و اطلاع از آخرین اخبار و رویدادهای اقتصادی ایران و جهان کلیک کنید.