بسیاری از ایرانیها هر هفته تتر را از یک کیف پول به کیف پول دیگری میفرستند و شبکهی ترون را بهعنوان شبکهی انتقال انتخاب میکنند، بیآنکه بدانند خود ترون چیست. ترون (TRON) یک شبکهی بلاکچین با کارمزد انتقال کم است و TRX ارز همین شبکه است. قیمت ترون بیشتر از میزان استفاده از شبکه، روند کل بازار رمز ارزها، خبرهای نظارتی و نرخ بهرهی آمریکا اثر میپذیرد.
پروژهی ترون در سال ۲۰۱۷ معرفی شد و شبکهی اصلی آن از سال ۲۰۱۸ فعال است. توسعهی شبکه امروز با نهادی به نام TRON DAO است. روی این شبکه، مانند اتریوم، قراردادهای هوشمند اجرا میشوند و توکنهای دیگر ساخته میشوند. استانداردی که توکنهای ترون بر اساس آن ساخته میشوند TRC-20 نام دارد. تتری که روی این شبکه منتقل میشود، همان «تتر TRC-20» است که در صرافیها بهعنوان یکی از گزینههای شبکهی انتقال دیده میشود.
TRX و تتر دو دارایی جدا هستند و نباید یکی دانسته شوند. تتر یک استیبل کوین است که ارزش آن به دلار آمریکا وابسته است و قیمتش تقریباً ثابت میماند. TRX اما ارز خود شبکه است و قیمت آن مانند بقیهی رمز ارزها هر روز بالا و پایین میرود. شبکهی ترون فقط مسیری است که تتر از آن عبور میکند.
دلیل اصلی محبوبیت ترون برای انتقال تتر، هزینهی کم و سرعت بالای آن است. هر انتقال روی ترون به دو منبع نیاز دارد. منبع اول پهنای باند (Bandwidth) است که هزینهی حجم تراکنش را پوشش میدهد. منبع دوم انرژی (Energy) است که هزینهی اجرای قرارداد هوشمند را پوشش میدهد و انتقال تتر چون از قرارداد هوشمند استفاده میکند، به آن نیاز دارد. بر اساس مستندات فنی ترون، هر حساب فعال روزانه ۶۰۰ واحد پهنای باند رایگان دریافت میکند، اما انرژی سهمیهی رایگان ندارد. اگر حساب پهنای باند یا انرژی کافی نداشته باشد، کسری آن با سوزاندن مقداری TRX از همان حساب پرداخت میشود.
به همین دلیل، کسی که تتر را روی ترون منتقل میکند، کارمزد را با TRX میپردازد، حتی اگر خودش هیچوقت TRX نخریده باشد. بسیاری از کیف پولها و صرافیها این کارمزد را خودشان پرداخت میکنند و از مبلغ انتقال کم میکنند. کسانی که زیاد تراکنش انجام میدهند نیز میتوانند TRX را قفل کنند تا پهنای باند و انرژی بگیرند و کارمزد کمتری بپردازند.
آدرس کیف پول در شبکهی ترون همیشه با حرف T شروع میشود. این نشانه کمک میکند پیش از انتقال مطمئن شوید آدرس مقصد واقعاً روی همین شبکه است. اگر تتر TRC-20 به آدرسی در شبکهی دیگر فرستاده شود، بازگرداندن آن معمولاً دشوار یا ناممکن است.

حجم تتر روی این شبکه بسیار بزرگ است. TRON DAO در ژوئیهی ۲۰۲۶ اعلام کرد که موجودی تتر در گردش روی شبکهی ترون از ۹۰ میلیارد دلار گذشته است. بر اساس همین اعلام، شبکه بیش از ۳۹۲ میلیون حساب کاربری و روزانه بیش از ۱۲٫۷ میلیون تراکنش دارد. این عددها را خود ترون منتشر کرده است.
TRX کاربرد مشخصی دارد و تقاضای آن به استفادهی واقعی از شبکه وابسته است. با این حال، قیمت آن مانند بقیهی رمز ارزها از عوامل بیرونی نیز اثر میپذیرد. چهار عامل اصلی و اثر معمول هر کدام در جدول زیر آمده است:
|
عامل |
نمونه |
اثر معمول |
|
حجم استفاده از شبکه |
انتقال استیبل کوین بیشتر |
تقاضای بیشتر برای TRX |
|
روند کل بازار رمزارز |
حرکت بیت کوین |
همجهتی معمول |
|
خبر نظارتی |
اقدام نهاد ناظر |
نوسان کوتاهمدت |
|
نرخ بهرهی آمریکا |
کاهش نرخ |
معمولاً حمایت از داراییهای پرریسک |
در دورههایی که یک خبر بزرگ بازار را تکان میدهد، ممکن است رابطهی یک یا چند ردیف این جدول برقرار نباشد.
حجم استفاده از شبکه عاملی است که ترون را از بسیاری از رمز ارزهای دیگر جدا میکند. هر چه تتر بیشتری روی ترون جابهجا شود، TRX بیشتری برای کارمزد سوزانده یا برای گرفتن انرژی قفل میشود. این دو کار مقدار TRX در دسترس بازار را کم میکنند. در مقابل، شبکه برای تولید بلاکها پاداش TRX تازه منتشر میکند. اینکه مقدار TRX سوزاندهشده از TRX تازه بیشتر باشد یا کمتر، به حجم فعالیت شبکه در همان دوره بستگی دارد. اگر بخشی از انتقالهای تتر به شبکهی دیگری برود، همین تقاضا ضعیف میشود.
روند کل بازار رمز ارزها عامل دوم است. TRX معمولاً همجهت با بیت کوین حرکت میکند، بهخصوص در روزهای ریزش شدید که بیشتر رمز ارزها همزمان افت میکنند. البته دامنهی حرکت TRX در بعضی دورهها از بیت کوین کمتر بوده، چون بخشی از تقاضای آن از استفادهی روزمره میآید و به هیجان بازار وابسته نیست.
خبرهای نظارتی نیز روی قیمت ترون اثر دارند. چون بخش بزرگی از تتر جهان روی این شبکه منتقل میشود، هر تصمیم نهادهای ناظر دربارهی استیبل کوینها یا صرافیها میتواند به ترون نیز برسد. نرخ بهرهی آمریکا اخرین عامل جدول است. کاهش نرخ بهره معمولاً پول بیشتری را به سمت داراییهای پرریسک میبرد و افزایش آن مسیر عکس دارد.
اگر هدف شما دنبال کردن نوسان قیمت ترون است و نه انتقال تتر، ورود به بازار فارکس از طریق یک بروکر راه دیگری برای معامله روی همین قیمت است. در وبسایت بروکر ارانته ، ثبت نام در فارکس با ساخت حساب، احراز هویت و انتخاب نوع حساب انجام میشود. پس از آن، ترون با نماد TRXUSD در بخش رمز ارزها قابل معامله است. بازار این نماد ۲۴ ساعته و در همهی روزهای هفته باز است، پس میتوانید روی بالا رفتن یا پایین آمدن قیمت ترون موقعیت باز کنید. اگر با رفتار این نماد آشنا نیستید، حساب دمو امکان میدهد پیش از استفاده از سرمایهی واقعی، چند هفته حرکت TRXUSD را با پول مجازی امتحان کنید.
قیمت TRXUSD به دلار آمریکا اعلام میشود و با قیمت تومانی ترون در صرافیهای داخلی یکی نیست. قیمت تومانی علاوه بر قیمت جهانی، به نرخ تتر در بازار داخلی نیز بستگی دارد. به همین دلیل، دو قیمت ممکن است در یک روز با درصد متفاوتی تغییر کنند.
قیمت TRX ممکن است در چند ساعت چند درصد جابهجا شود، بهخصوص وقتی کل بازار رمز ارزها زیر فشار است. این حرکتها اغلب در ساعتهای شب یا آخر هفته رخ میدهند که بازارهای سنتی بستهاند و خبرها با تأخیر به معاملهگر میرسند.
تمرکز شبکه ریسک دیگری است که کمتر به آن توجه میشود. بر اساس مستندات ترون، بلاکهای این شبکه را ۲۷ نمایندهی ارشد (Super Representative) تولید میکنند که با رأی دارندگان TRX انتخاب میشوند. این ساختار سرعت را بالا میبرد، اما تصمیمگیری را در دست گروه کوچکی نگه میدارد. منتقدان میگویند همین موضوع ترون را متمرکزتر از شبکههایی مانند بیت کوین و اتریوم میکند.
اهرم (Leverage) در معاملهی TRXUSD اندازهی سود و زیان را چند برابر میکند، چون نتیجهی معامله بر اساس ارزش کل موقعیت محاسبه میشود. در بازاری که در یک شب چند درصد حرکت میکند، موقعیت اهرمی ممکن است پیش از آنکه فرصت واکنش داشته باشید بسته شود. در این حالت، بخش زیادی از سرمایهی معامله یا همهی آن از دست میرود.
خبرهای نظارتی نیز معمولاً بیمقدمه منتشر میشوند. یک اقدام تازه دربارهی استیبل کوینها یا یک صرافی بزرگ ممکن است در چند دقیقه قیمت TRX را جابهجا کند. اسپرد این نماد نیز در ساعتهای کممعامله بازتر از ساعتهای شلوغ است.
کسی که TRX را از صرافی میخرد و به کیف پول خودش منتقل میکند، مالک واقعی آن است. او میتواند از آن برای پرداخت کارمزد انتقال تتر یا قفل کردن و گرفتن انرژی استفاده کند. در عوض، نگهداری امن کیف پول و خطر اشتباه در آدرس انتقال با خود اوست. در معاملهی قیمتی TRXUSD، معاملهگر هیچ TRX ای در اختیار ندارد و فقط از تغییر قیمت سود یا زیان میکند. پس با این روش نمیشود کارمزد شبکه را پرداخت کرد یا TRX را قفل کرد، اما میشود روی کاهش قیمت نیز معامله کرد. انتخاب میان این دو به این بستگی دارد که هدف شما استفاده از خود شبکهی ترون است یا معامله روی نوسان قیمت آن.