در حالی که صنعت آبیاری ایران سالها وابسته به واردات تجهیزات خارجی بود، شرکت «الوند مکش» مستقر در همدان با تکیه بر مهندسی معکوس، آبپاش «بیگ گان» را با شعاع پرتاب نزدیک به ۵۷ متر و پوشش یک هکتار زمین برای نخستین بار در خاورمیانه تولید کرده است.
به گزارش صنعت مالی، محمدرضا رحمانی، مدیرعامل شرکت «الوند مکش» مستقر در همدان، از تولید آبپاش «بیگ گان» با شعاع پرتاب نزدیک به ۵۷ متر خبر داد؛ محصولی که به گفته او برای نخستین بار در خاورمیانه تولید شده و میتواند نزدیک به یک هکتار زمین را زیر پوشش آبیاری قرار دهد.
محمدرضا رحمانی، مدیرعامل الوند مکش، مهمترین محصول این شرکت را آبپاش «بیگ گان» معرفی میکند که نزدیک ۵۷ متر شعاع پرتاب دارد. به گفته او، این آبپاش برای اولین بار در ایران تولید شده و به جرئت میتوان گفت آبپاش بیگ گان آمریکایی در خاورمیانه تولید نشده است.
شاید مشابه یا شبیه آن در کشورهای چین و ترکیه تولید شده باشد، ولی در خاورمیانه نخستین تولیدکننده هستند. این محصول بر پایه طراحی شناختهشده سارو نلسون SR100 تولید شده و بسته به نازل و فشار کاری، شعاع پاششی در حدود ۲۷ تا ۵۸ متر را پوشش میدهد.
رحمانی به خبرنگار ما گفت: این آبپاش بر پایه طراحی شناختهشده سارو نلسون SR100 ساخته شده و بسته به نازل و فشار کاری، شعاع پاششی در حدود ۲۷ تا ۵۸ متر را پوشش میدهد.
رحمانی قیمت این محصول را حدود یکسوم نمونه خارجی اعلام میکند و میگوید تا ده روز پیش یکصد میلیون تومان بود و اکنون به نزدیک یکصد و بیست میلیون تومان رسیده است. در ادامه این گفتوگو، او از سابقه تولید شرکت، مهندسی معکوس آبپاشهای خارجی، وضعیت بازار و صادرات، و مهمترین چالش فعلی مجموعه یعنی کمبود و گرانی مواد اولیه سخن میگوید.

مدیرعامل این شرکت فناور درباره کاربردهای این آبپاش میگوید: «این آبپاش میتواند نزدیک یک هکتار زمین را تحت پوشش آبیاری قرار دهد. ما امتیازاتی هم به آن اضافه کردیم که برای آبیاری تکمیلی بیشتر استفاده میشود.» او توضیح میدهد که در مناطقی مانند گرگان که کشاورزی در زمینهای وسیع انجام میشود، ممکن است در مقطعی از سال بارندگی کم باشد و محصول از بین برود؛ این آبپاش میتواند دو نوبت آبیاری تکمیلی انجام دهد و محصول به بهرهبرداری برسد.
به گفته او، این محصول در معادن برای جلوگیری از گرد و خاک، در زمینهای فوتبال، زمینهای اسبدوانی و موارد مختلف دیگر نیز استفاده میشود. در کشورهای اروپایی برای خنک کردن گاوداریها و برای درختان در فصل سرما که آبپاشی میکنند تا از یخزدگی جلوگیری شود، کاربرد دارد. این آبپاش همچنین در آبیاری ثابت، سیستمهای قرقرهای و کنترل گرد و غبار در معادن نیز استفاده میشود.
مدیرعامل الوند مکش درباره قیمت این محصول میگوید: «آبپاش بیگ گان حدود یکسوم قیمت نمونه خارجی است و الان قیمت آن نزدیک به 120 میلیون تومان است. این مبلغ مربوط به خود آبپاش است، نه کل لوازم مورد نیاز.»
رحمانی در ادامه به سابقه فعالیت شرکت اشاره میکند و میگوید فعالیت ما از اوایل دهه هشتاد و پیش از سال ۱۳۸۲ شروع شد. در ابتدا پمپهای کفکش و لجنکش تولید میکردیم و نزدیک دو سال در این حوزه فعال بودیم. اما به دلیل ورود پمپهای چینی به بازار، نتوانستیم با آنها رقابت کنیم و به ناچار به سمت آبیاری بارانی تغییر مسیر دادیم. در آن زمان دولت از کشاورزان با پرداخت یارانه ۸۵ درصدی حمایت میکرد و همین مسئله زمینه ورود ما به این حوزه را فراهم کرد.
به گفته او، اولین محصول این شرکت در حوزه آبیاری، شیر خودکار آلومینیومی بود. در آن مقطع، شیر خودکار ابتدا از جنس چدن بود، بعد چدنیها به آلومینیومی تبدیل شدند و سپس شیر خودکارهای آلومینیومی جای خود را به نمونههای پلیمری دادند. به مرور و با گرانی مواد اولیه، تولید به سمت محصولات پلیمری رفت و اکنون شیر خودکار پلیمری تولید میشود.
رحمانی درباره تولید آبپاشهای مختلف میگوید: «در این مدت توانستیم نزدیک ۲۲ نوع آبپاش آبیاری تولید کنیم که برای سایتها و مسافتهای مختلف کاربرد دارد. این محصولات را از طریق مهندسی معکوس آبپاشهای شرکتهای ایتالیایی، اتریشی، آمریکایی و آلمانی تولید کردیم.»
او توضیح میدهد که در آن زمان برخی امکانات در ایران وجود نداشت؛ مثلاً دایکست برنج نداشتیم و مجبور شدیم آبپاشها را به روش جدیدی به نام «فورج» تولید کنیم. ما اولین تولیدکننده به این روش در ایران بودیم. در این روش قطعه برنجی را سرخ میکنند و سپس در قالب، شکلدهی آن انجام میشود.
مدیرعامل الوند مکش درباره رقابت در بازار آبپاش میگوید: «بعد از ما چند شرکت وارد این حوزه شدند، اما بیشترین تولید آبپاش را ما داریم.»
رحمانی درباره وضعیت بازار و فروش محصولات شرکت میگوید: «ما در وضعیت بازار مشکلی نداریم، فقط وضعیت مواد اولیه کم است. مثلاً تولید لولههای پی وی سی، لوازم پلیمری و دستگاههای مربوطه را هم داریم و از نظر تولید مشکلی نداریم. فروش هم داریم، ولی مشکل اصلی ما درحال حاضر تأمین مواد اولیه است.»
او درباره صادرات محصولات نیز میگوید: «ما خودمان شخصاً صادرات انجام ندادیم، ولی از طریق بازرگانان صادرات داشتهایم. محصولات ما به تانزانیا، ازبکستان، قزاقستان و عراق صادر شده است. در داخل کشور نیز در تمام استانها کار میکنیم و مشکلی نداریم. مشتریان بالقوه ما در مناطق جنوب و استانهای شمالی کشورهستند.»
رحمانی درباره چشم انداز شرکت میگوید: «ما همیشه در حال افزودن محصولات جدید هستیم. برای آینده، نوعی شیر پی وی سی در نظر داریم که قالبهای آن در حال آمادهسازی برای تولید است.»
مدیرعامل الوند مکش مهمترین گلایه خود را کمبود و گرانی مواد اولیه عنوان میکند و میگوید: «نکته خاصی ندارم، فقط اگر مواد اولیه تأمین شود، مشکل ما حل میشود. البته علت اصلی این مشکل جنگ است، چون پتروشیمیهای ما را زدهاند. ما مواد اولیه را از داخل تأمین میکردیم و بیشترین مصرف ما پیویسی است که پتروشیمی جم آسیب دیده است.»
به گفته او، پیویسی قبل از عید نزدیک ۹۰ هزار تومان بود و الان به ۴۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده است. نجاتی گفت: ما قبلاً در بورس فعال نبودیم و از بازار آزاد خریداری میکردیم و مواد اولیه را تامین میکردیم.
مدیرعامل این شرکت میگوید: قبلاً پیویسی هم ارزانتر بود وهم فراوانتر بود وما با کشورهایی مثل ترکیه که مواد اولیه ندارند، رقابت میکردیم. الان به دلیل گرانی مواد اولیه، در کشورهای عراق و اوراسیا نمیتوانیم با ترکیه رقابت کنیم، چون محصول نهایی ما گرانتر تمام میشود.
رحمانی برای مثال میگوید: «یک رایزر لوله ۸۰ سانتی اگر قبلاً ۸۰ هزار تومان بود، الان به ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان رسیده است؛ یعنی پنج تا شش برابر شده است. مواد اولیه قطعاً بر قیمت تأثیر میگذارد.»
رحمانی در این گفتوگو تأکید میکند که الوند مکش با تکیه بر مهندسی معکوس و تولید داخلی، توانسته است به جایگاهی برسد که بیشترین سهم تولید آبپاش را در اختیار داشته باشد و با محصولی مانند بیگ گان، نمونهای بیسابقه در خاورمیانه ارائه کند.
با این حال، به گفته او، آینده خط تولید و توان رقابت در بازارهای داخلی و صادراتی به تأمین مواد اولیه گره خورده است؛ موضوعی که او علت اصلی آن را آسیب به پتروشیمیها در جنگ میداند و معتقد است در صورت رفع این مشکل، ظرفیت تولید و فروش مجموعه بهطور کامل فعال خواهد شد.