تورم؛ نقطه تلاقی همه مشکلات اقتصادی ایران / پیشنهاد بازگشت به پول مبتنی بر طلا

به گزارش صنعت مالی، دکتر عبدالمجید شیخی، استاد دانشگاه و عضو هیئت علمی و کارشناس اقتصاد اسلامی، در گفت‌وگویی تفصیلی با این پایگاه خبری، ضمن تحلیل ریشه‌های تورم مستمر در اقتصاد ایران، سیاست‌های پولی بانک مرکزی را عامل اصلی افت ارزش پول ملی و کاهش قدرت خرید مردم دانست.

وی با استناد به قانون نظام پولی و بانکی سال ۱۳۵۲ و آموزه‌های اقتصاد اسلامی، بازگرداندن پشتوانه طلا به ریال را راه‌حل عبور از شرایط متلاطم اقتصادی معرفی کرد.

این استاد اقتصاد اسلامی در پاسخ به این پرسش که توصیه او به دولت برای عبور از شرایط متلاطم اقتصادی چیست، گفت: اگر بخواهم ریشه‌ای شروع کنم، باید بگویم تمام مشکلات اقتصادی را اگر کنار هم بگذاریم و بخواهیم یک اسم برایشان انتخاب کنیم، همه آن‌ها از یک وجه با هم اشتراک دارند: تورم. و با بیان ساده تر افت ارزش پول ملی که زمینه ی اصلی آن پا درهوا بودن و بی ثبات بودن ارزش پول ملی است..

یعنی هر مشکلی را که نام ببرید، می‌توان گفت زیرمجموعه مسئله بزرگ ولنگاری ارزش پول است که با ابزارهایی مانند نرخ ارز با این” ارزش” بازی می شود لذا با افزایش نرخ ارز تورم ایجاد می شود. تنها مشکل کشور، تورم جهنده، مستمر و با نرخ دو رقمی نزدیک به سه رقمی است.

این استاد اقتصاد در ادامه با اشاره به اینکه در ادبیات اقتصاد، تورم را یا ناشی از فشار تقاضا و یا فشار هزینه می‌دانند، تصریح کرد: البته این تقسیم‌بندی دیگر کهنه شده است؛ باید توجه داشته باشیم که در حوزه اقتصاد، ما متغیر غیررفتاری( مکانیکی) نداریم؛ تمام متغیرهایی که در اقتصاد وجود دارد تحت تأثیر رفتار انسان است.

به عنوان مثال در علم فیزیک، رابطه میان حرارت و انبساط فلز یک رابطه مکانیکی است؛ اما در اقتصاد، متغیرها رفتاری‌اند و باید عامل رفتاری و انسانی تورم را جست‌وجو کرد.

شیخی افزود: عامل ایجاد تورم در اقتصاد ما،با وجود و تلاطم در ارزش،که توسط مقامات پولی ایجاد شده، بازی با ارزش پول ملی است؛ آن هم توسط مقامات پولی کشور! چون ثباتی در ارزش پول ملی وجود ندارد و پول ملی به هیچ پشتوانه‌ای متکی نیست، با هر اهرمی می‌توان با آن بازی کرد؛ مثل توپی در وسط میدان که هر کسی از هر جهت می‌تواند به آن لگد بزند.
بازیگر اصلی این میدان متاسفانه خود بانک مرکزی است و در کنار آن، عناصر ذی‌نفع: تراستی‌ها، پالایشگاهی‌ها، فولادی‌ها، پتروشیمی‌ها، سفته‌بازان، بورس‌بازان، بانک‌های خصوصی، دلالان و حتی بسیاری از صرافی‌ها وجود دارند. این‌ها کسانی هستند که از طریق بازی با نرخ ارز مدام در حباب تورم می‌دمند.

این کارشناس اقتصاد اسلامی با تأکید بر اینکه ابزار ایجاد تورم امروز، بازی با نرخ ارز است، گفت: زمینه اصلی این اتفاق، این است که ارزش پول ملی پا در هواست و به چیزی بسته نیست. عمود خیمه اقتصاد، پول است که معتَمَد و متکای همه عناصر و فعالان بازار است؛ ما به واسطه ارزش پول است که با هم معامله می‌کنیم، واردات و صادرات داریم، تجارت داخلی و خارجی و حتی خرید و فروش خانوادگی‌مان بر پایه اعتماد به ارزش پول است. وقتی ارزش پول و قدرت خرید ما پا در هوا باشد و تکیه گاهی نداشته باشد، دیگر نمی‌شود به ارزش آن اعتماد کرد.نظام مبادلات به هم می ریزد.

بازگشت به پول پایه طلا طبق قانون سال ۱۳۵۲، راه‌حل عبور از تورم مستمر است

شیخی با اشاره به سابقه قانونی پشتوانه طلا در ایران گفت: در قانون نظام پولی و بانکی سال ۱۳۵۲، ماده یک آمده بود که ارزش هر ریال معادل یک صدم گرم طلاست. بسیاری از کشورها هم پول خود را به یک ارزش ذاتی مقید کردند.
شیخی در ادامه با اشاره به سیاستهای کشورهای دیگر در حوزه پولی گفت: مثلا آمریکا حدودا تا سال ۱۹۷۱ در ظاهر به طلا مقید بود تا اینکه نیکسون اعلام کرد رابطه دلار با طلا قطع شد. آن زمان هر اونس طلا ۳۵ دلار بود؛ الان هر اونس طلا حدود پنج هزار دلار است. یعنی ارزش دلار طی کمتر از 60 سال حدود 90 برابر سقوط کرده است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: آمریکایی‌ها حتی قبل از ۱۹۷۱ هم کاغذهای بی‌پشتوانه زیاد چاپ کردند. آمریکا با چاپ دلار بی‌پشتوانه، در واقع با اموال دنیا زندگی می‌کند؛ یک غارتگر بزرگ است و ابزار غارتش، همین کاغذهای بی‌پشتوانه به نام دلار است.

این عضو هیئت علمی تصریح کرد: ما در قانون نظام پولی و بانکی قبل از انقلاب گفتیم ارزش هر ریال باید بر اساس طلا تعریف شود؛ یعنی صد ریال معادل یک گرم طلا. اما الان اگر ملاحظه کنید می بینید که سالها است، هیچ تقیدی به حفظ ارزش پول ملی با طلا وجود ندارد.

رؤسای بانک مرکزی، از جمله آقای همتی که چند دوره در این مسئولیت حاضر شده، سیاست‌های کلان اقتصاد ملی را با بازی با ارزش پول ملی به این وضع کشانده‌اند.

بانک مرکزی با بازی با نرخ ارز، عامل اصلی تورم و افت ارزش پول ملی است

شیخی با اشاره به اقدامات اخیر بانک مرکزی اظهار کرد: اخیراً بانک مرکزی حدود دو میلیارد دلار در بازار آزاد خریده و در واقع حجم نقدینگی تزریق کرده؛ حدود ۶۰۰ همت که با ضرب در ضریب فزاینده، حدود ۴۵۰۰ همت به حجم نقدینگی اقتصاد اضافه کرده است. که طبق ادبیات خودش، خودش یک تورم ۴۰ درصدی دیگر به تورم پایه قبلی اضافه کرد.

سپس این دلار را جمع کرده تا با نرخ بالاتر به مردم بفروشد؛ پنج تومان گران‌تر و با ۳ درصد کارمزد. عملا یک برنامه از پیش حساب شده برای تثبیت نرخ دلار دو منع افت نرخ از ۲۴۵ هزار تومان بود و پیش بینی افزایش به بالای ۲۷۵ هرار تومان نیز تحقق پیدا کرد همین کار باعث شد دلار از ۲۴۲ هزار تومان به ۲۷۵ هزار تومان برسد.

شیخی تأکید کرد: این یعنی سقوط عمدی ارزش پول ملی و غارت قدرت خرید مردم و اکل مال به باطل! و اصلا به معنای این نیست که ارزش دلار بالا رفته باشد. افت ارزش پول ملی یعنی افت قدرت خرید مردم، یعنی تلاطم در اقتصاد، یعنی تورم جهنده. این تورم را بانک مرکزی با همان لابی‌هایی که اشاره کردم ایجاد کرده است.

این کارشناس اقتصادی در ادامه با اشاره به پیامدهای افت ارزش پول ملی گفت: وقتی ارزش پول ملی مرتباً افت می‌کند، تورم بالا می‌رود و تمام قیمت کالاها و خدمات شتابنده و جهنده بالا می‌رود.

افت ارزش پول ملی، قدرت خرید مردم را غارت کرده و بخش مولد اقتصاد را سرنگون کرده است

وی در مورد ناترازی ها افزود: وقتی ارزش پول در معرض آسیب بزرگ افت قرار می‌گیرد، هیچ سرمایه‌گذاری رغبت نمی‌کند مثلاً در ایجاد مولدهای برق، انرژی‌های تجدیدپذیر و زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کند. نتیجه این می‌شود که تولید برق افت می‌کند، در حالی که تقاضا همچنان بالا می‌رود.

سپس ناترازی در تولید و مصرف برق را بهانه می‌کنند تا نرخ برق را هم بالا ببرند. این یک دروغ بزرگ، پنهان‌کاری عجیب و سیاه‌نمایی است که به دست خودشان ارزش پول ملی را ساقط می‌کنند.

شیخی با اشاره به سیاست حذف ارز ترجیحی گفت: از سقوط ارزش پول ملی، تورم شدید می‌آید و همه‌چیز گران می‌شود. تنها چیزهایی که گران نمی‌شود، آن‌هایی هستند که یارانه‌ای بودند. اول ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی حذف شد، بعد آقای همتی ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی را حذف کرد و بعد دلار ۴۵ هزار تومانی را به بازار آزاد و به ۲۷۵ هزار تومان رساند. عملاً دیگر چیزی یارانه‌ای نمانده است.

بعد از این عمل قیمت همه چیز بالا می رود به جز مثلاً بنزین و یا نان و یا شیر و…کالاهایی مانند بنزین که نرخ دولتی دارند از قافله افزایش عقب می مانند و در اینجا دوباره با سیاه نمایی می گویند ناترازی در انرژی داریم و قیمت همین بنزین را نیز دوباره بالا می برند ودباره دورباطل افزایش شدید قیمتی را با دست خودشان در اقتصاد ایجاد می کنند.

وی ادامه داد: گفتند ارز ترجیحی را برمی‌داریم و در عوض یک میلیون تومان یارانه می‌دهیم. با برداشتن ارز ترجیحی، یک شوک قیمتی دو ساله ایجاد شد. شاخص ضمنی قیمت‌ها بر پایه قیمت‌های سال ۱۴۰۳، از زمان شروع مسئولیت آقای همتی در وزارت اقتصاد، از ۱۰۰ به حدود ۴۲۰ رسیده است. این تازه نرخ رسمی است؛ در واقعیت زندگی مردم، عددهای ۷۰۰ درصدی دیده می‌شود. این اتفاق عملاً قدرت خرید مردم را حدود ۴۰۰ درصد تنزل داد.

این استاد اقتصاد اسلامی با ذکر مثالی گفت: در سال ۱۴۰۳ با دو برابر شدن نرخ ارز، درآمد سرانه هر ایرانی حدود ۷۰ میلیون تومان بود. آقای همتی با افزایش نرخ ارز و افت ارزش پول ملی، حدود ۳۵ میلیون تومان از جیب مردم خالی کرد و سرانه به هر نفر یک میلیون تومان یارانه داد!!! غارت مال مردم که شاخ و دم ندارد!؟. این یعنی بی‌ثباتی ارزش پول ملی، زمینه تمام اختلالات در تمام تار و پود فعالیت‌های اقتصادی است.

شیخی با اشاره به تجربه خود به عنوان کارشناس رسمی دادگستری اشاره کرد: من پرونده‌های اقتصادی را می‌بینم؛ همه مردم و از جمله ابرشرکت‌های تولیدی و فعالان بخش مولد اقتصاد را به دلیل همین بازی با نرخ ارز و ارزش پول ملی همه رو به جان هم انداخته‌اند و بخش مولد اقتصاد را سرنگون و تعطیل کرده‌اند.

در یکی از اماکن عمومی، تولیدکننده‌ای می‌گفت بیست کارگر داشتم و الان دوازده نفرشان را هم نمی‌توانم دستمزد بدهم؛ نمی‌توانم بیرونشان کنم و نمی‌توانم تعطیل کنم. خودش هم به فقر کشیده شده است. علتش چیست؟ علتش افت مستمر ارزش پول ملی با ابزار افزایش نرخ ارز است. تمام ناملایمات اقتصادی و تابوهای اقتصادی به بی‌ثباتی ارزش پول ملی توسط مقامات پولی برمی‌گردد.

این کارشناس اقتصاد اسلامی در مورد راه حل این مسئله گفت: اقتصاد اسلامی یک مکتب وحیانی است. خداوند تبارک و تعالی در سوره هود، خطاب به قوم شعیب می‌فرماید: «وَأَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ»؛ یعنی در ترازو و پیمانه کم نگذارید. یعنی کم‌فروشی و گران‌فروشی نکنید و در قراردادها و تعهدات، اهل رعایت میزان باشید؛ وگرنه جزو مفسدین فی‌الارض خواهید بود.

کسانی که امروز با قدرت خرید مردم بازی می‌کنند، مفسد فی‌الارض‌اند و قوه قضاییه و مسئولان دولتی باید در دنیا و قیامت پاسخگو باشند. حق‌الناس نود میلیون نفر بر گردنشان است.

شیخی تصریح کرد: در اقتصاد اسلامی، پول باید ارزش ذاتی داشته باشد. پولی که الان دست ماست، پول اعتباری است. ما باید طبق دستورات وحیانی اقتصاد اسلامی به پول پایه طلا برگردیم؛ مثل قانون نظام پولی و بانکی سال ۱۳۵۲ که نوشته شده بود ارزش هر ریال معادل یک صدم گرم طلاست. مثلاً همین الان می‌توانیم بگوییم هر ده هزار تومان معادل یک گرم طلاست. هیچ عیبی هم ندارد و هیچ اتفاقی نمی‌افتد.ما پشتوانه انفال داریم.

وی در تشریح آثار این طرح گفت: اگر این کار انجام شود، هزینه دولت نیز یک بیستم می شود زیرا با این وضعیت نابسامان فقط دولت است که با دست خودش تزریق نقدینگی کرده و می کند و کسری بودجه ایجاد کرده است.

این استاد دانشگاه افزود: وقتی شما نرخ دلار را بالا می‌برید، دولت هم یک موجود زنده است و هزینه دارد؛ قیمت تمام کالاها و خدماتی که دولت از بازار تهیه می‌کند بالا می‌رود. پس خود دولت هم از ثبات ارزش پول ملی و پول پایه طلا سود می‌برد و کسری بودجه‌اش برطرف می‌شود. با تثبیت ارزش پول ملی، حتی ممکن است مازاد بودجه پیدا کنیم. و با اخذ مالیات از تمام تراکنش های پولی حتی نیازی به فروش یک قطره نفت خام به خارج نخواهیم داشت.

شیخی در تبیین مزیت بین‌المللی این طرح گفت: وقتی پول را بر پایه طلا تعریف کردید، فرض کنید بخواهیم از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز عوارض بگیریم. به جای اینکه بگوییم دلار بدهید، می‌گوییم شمش طلا بدهید.

اگر ارزش پول ملی معادل طلا و ضمانت‌دار باشد، کما اینکه امضای دو مسئول، وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی، پای اسکناس به منزله ضمانت ارزش اسکناس است، دیگر کشتی‌ها برای چه بروند دنبال خرید طلا؟ به آن‌ها می‌گوییم پول ریال ایران ارزش طلا دارد. دلار و یورو هم همین‌گونه بین‌المللی شدند. پترودلار حدف شده و می‌شود، پتروریال جایگزین شده و به بازار می‌آید و پول ما بین‌المللی می‌شود.

وی در پایان با اشاره به مکانیزم کشف نرخ ارز در این نظام پولی خاطرنشان کرد: وقتی ارزش ریال بر اساس طلا مشخص شد، به واسطه طلا، نرخ ارز از بازار جهانی کشف می‌شود. ریال معادل طلا قراردادی می‌شود و می‌توان دید دلار، یورو،روپیه، روبل، پوند و … معادل چقدر طلا هستند.

ارزش ارز در بازار داخلی هم کشف می‌شود و لذا دُکّان “دغل بازی ارزی” و “نرخ‌گذاری ارز” دیگر جمع می‌شود. این دغل‌بازانی که با نرخ ارز و با جان مردم بازی می‌کنند، دکان‌شان تعطیل می‌شود.