تأثیر تخریب زیرساخت‌های انرژی بر بورس ایران

هدایت‌الله خادمی، کارشناس انرژی، در گفتگو با صنعت مالی، با اشاره به تأثیر حملات احتمالی به زیرساخت‌های انرژی بر بازار سرمایه ایران، اظهار داشت: پتروشیمی‌ها یکی از مهم‌ترین بازارهای بورس ما هستند؛ هم شاخص‌سازند و هم نقدینگی بسیار خوبی دارند. بنابراین هرگونه آسیب به این بخش، تأثیری اساسی بر کل بورس خواهد گذاشت.

وی در پاسخ به این پرسش که حملات به تأسیسات انرژی چه تأثیری بر آینده بورس و بازار سهام ایران دارد، گفت: اگر ما با طولانی شدن روند حملات به زیرساخت‌های انرژی مواجه شویم، وضعیت بورس به شدت بحرانی می‌شود. متأسفانه برخی از پالایشگاه‌های ما هدف قرار گرفته‌اند و زدن زیرساخت‌های انرژی فعلاً چند روزی عقب افتاده است. کارشناسان این موضوع را به شکلی توجیه می‌کنند که ترامپ و گروه‌های همراه او به دنبال منافع اقتصادی شخصی خود هستند؛ یعنی با این ادبیات و اخبار، قیمت سهام را پایین می‌آورند تا دوستانشان چند دقیقه پیش‌تر از دیگران، اقدام به خرید یا فروش کنند.

خادمی با تأکید بر اینکه این وضعیت تأثیری انکارناپذیر بر بازار دارد، افزود: اگر این زیرساخت‌ها زده شوند، باید توجه داشت که ساخت این زیرساخت‌ها سالیان سال طول کشیده است. زیرساخت‌های انرژی کشور ما از حدود صد سال پیش شروع به شکل‌گیری کرده و طی چندین دولت، با فروش نفت و کسب درآمد، مدیریت و سرمایه‌گذاری زیادی روی آنها انجام شده تا چندین پالایشگاه، پتروشیمی و نیروگاه ایجاد شده است. این مجموعه، ستون‌های اصلی زیرساخت کشور را تشکیل می‌دهد.

این کارشناس انرژی در ادامه با بیان یک تجربه تاریخی، خاطرنشان کرد: در زمان جنگ تحمیلی با عراق نیز چنین اتفاقی می‌افتاد. دشمن تأسیساتی را می‌زد و ما همزمان بازسازی می‌کردیم. اما تفاوت اساسی این است که بازسازی امروز، هزینه‌های بسیار سنگینی می‌طلبد و زمان زیادی می‌برد تا بتوانیم به شرایط روز اول برگردیم.

وی با ذکر یک مثال مشخص، هشدار داد: «پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس تقریباً ۲۰ سال زمان برد تا ساخته شود. از وقتی که کار ساخت آن شروع شد، طی دولت‌های مختلف حدود ۱۸ تا ۱۹ سال زمان صرف شد و نهایتاً طی چهار سال به بهره‌برداری رسید. حالا فرض کنید چنین پالایشگاهی زده شود. در این صورت، افزون بر کمبودهایی که ایجاد می‌شود، باید توجه داشت که محصولات این پالایشگاه، مواد پایه و خام برای ده‌ها محصول دیگر هستند. به این ترتیب، با کمبود گسترده‌ای در زنجیره تولید مواجه خواهیم شد.

خادمی با اشاره به تفاوت دوران کنونی با دوران قاجار، تصریح کرد: در زمان قاجار، این زیرساخت‌ها وجود نداشت، اما امروز پس از ۵۰ سال کار مستمر، پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و نیروگاه‌هایی داریم که درآمدزا هستند. اگر زیرساخت‌ها زده شوند، نمادهای پتروشیمی و پالایشگاهی در بورس ما تا سال‌ها یا قرمز خواهند بود و یا بسته می‌شوند؛ مگر اینکه بازسازی شوند و دوباره به چرخه تولید برگردند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا ترامپ واقعاً به دنبال کاهش قیمت نفت است، گفت: باور من این است که ترامپ از افزایش قیمت نفت نیز سود می‌برد. آمریکا خود تولیدکننده نفت است و افزایش قیمت نفت برایش یک اهرم فشار علیه اروپا و چین محسوب می‌شود. ترامپ اهداف چندگانه‌ای دارد. او یک تاجر بزرگ است و از نظر منابع مالی، منافع شخصی را دنبال می‌کند. ضمن اینکه به دلیل آخرین دوره ریاست‌جمهوری خود، به دنبال ثبت نام خود در تاریخ به عنوان یک مرد استثنایی و انجام یک کار بزرگ است. تخریب‌های گسترده می‌تواند یکی از آن کارها باشد.

خادمی در پایان با تأکید بر اهمیت نفت در اقتصاد جهانی، افزود: نفت پایه تمام انرژی و زیرساخت‌های دنیاست. اگر نفت نباشد، صنایع تعطیل می‌شوند. از خودرو گرفته تا نیروگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و پالایشگاه‌ها، همه بر پایه نفت عمل می‌کنند. آمریکا فعلاً به دلیل تولید بالای خود از این معضل در امان است، اما اگر تنگه هرمز بسته شود، معادلات انرژی جهان به هم می‌خورد. امیدواریم عقلایی در آمریکا تصمیم‌گیرنده باشند. ان‌شاءالله که دست خیر بر سر کشور باشد.