یک کارشناس بازار سرمایه با ارزیابی مثبت گزارشهای سهماهه شرکتهای بورسی، گفت: اگر روند فروش و سودآوری شرکتها در ادامه سال نیز تداوم داشته باشد، بسیاری از قیمتهای فعلی سهام قابل توجیه نخواهد بود، هرچند همچنان باید ریسکهای اقتصادی و سیاسی را در تحلیل بازار در نظر گرفت.
به گزارش خبرنگار صنعت مالی، انتشار صورتهای مالی سهماهه شرکتهای بورسی بار دیگر توجه فعالان بازار سرمایه را به وضعیت سودآوری بنگاههای اقتصادی جلب کرده است. در حالی که بخشی از تحلیلگران معتقدند حاشیه سود شرکتها در ادامه سال با کاهش مواجه خواهد شد، نوید خاندوزی، کارشناس و فعال بازار سرمایه، با اشاره به عملکرد مطلوب شرکتها در فصل بهار، معتقد است گزارشهای منتشرشده فراتر از انتظار بوده و در صورت تداوم این روند، بازار سرمایه همچنان از ظرفیت رشد برخوردار خواهد بود. با این حال، وی تأکید میکند که در شرایط فعلی دیگر نمیتوان صرفاً بر مبنای یک صنعت سرمایهگذاری کرد و انتخاب سهم مناسب اهمیت بیشتری نسبت به انتخاب صنعت پیدا کرده است.
خاندوزی در سمینار کدالنما با اشاره به انتشار گزارشهای سهماهه شرکتهای بورسی اظهار کرد: گزارشهای سهماهه بهار بسیار عالی بود. از آنجا که گزارشهای ماهانه شرکتها را بهصورت مستمر بررسی میکردیم، انتظار انتشار چنین گزارشهایی را داشتیم.
وی افزود: تنها نگرانی من این بود که مدیران مالی و واحدهای حسابداری شرکتها در شناسایی بهای تمامشده از روشهای مختلفی استفاده میکنند. به عنوان مثال، در محاسبه بهای مواد اولیه میتوان از روشهای متفاوتی استفاده کرد؛ اینکه مواد خریداریشده ابتدای دوره یا انتهای دوره مبنای محاسبات قرار گیرد، میتواند بر بهای تمامشده اثر بگذارد و تا حدی امکان جابهجایی ارقام را فراهم کند. با این وجود، انصافاً گزارشهای منتشرشده و حاشیه سود شرکتها بسیار مطلوب بود و عملکرد خوبی را نشان داد.
این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه تداوم شرایط فعلی میتواند تصویر متفاوتی از بازار سرمایه ترسیم کند، گفت: اگر فضای فروش شرکتها و حاشیه سود آنها در ادامه سال نیز مشابه سهماهه نخست باقی بماند، اتفاق مهمی در بازار رخ خواهد داد؛ در حالی که به نظر من بازار سرمایه در حال حاضر چنین فرضی را در قیمتها لحاظ نکرده است.
خاندوزی ادامه داد: تقریباً هر فردی که با او درباره بازار صحبت میکنیم، معتقد است حاشیه سود شرکتها در ادامه سال کاهش خواهد یافت. برای نمونه، زمانی که گزارش تفسیری یکی از شرکتهای دارویی را بررسی میکردم، خود شرکت پیشبینی کرده بود که حاشیه سود آن حدود ۱۵ درصد کاهش پیدا میکند.
وی افزود: با این حال، حتی اگر حاشیه سود شرکتها به شکل طبیعی مقداری افت کند، اما عملکرد عملیاتی آنها در مجموع مشابه فصل بهار تکرار شود، به نظر من قیمتهای فعلی بازار سرمایه چندان قابل توجیه نیست. در چنین شرایطی حتی میتوان در برخی شرکتها سودآوریای مشاهده کرد که نسبت قیمت به درآمد یا همان P/E کمتر از ۳ را نیز توجیه کند.
خاندوزی در عین حال تأکید کرد: البته نمیخواهم بیش از اندازه خوشبین باشم. همچنان فضای محاصره اقتصادی ادامه دارد، سایه جنگ بر بازار وجود دارد و در نیمه دوم سال نیز با محدودیتهایی در حوزه تأمین گاز مواجه خواهیم بود. بنابراین قصد ندارم بگویم اکنون بهترین قیمتها در بازار شکل گرفته و همه باید اقدام به خرید کنند.
وی افزود: با این حال، گزارشهای سهماهه منتشرشده و همچنین گزارشهای ماهانه شرکتها که تا حد زیادی میانگین عملکرد فصل بهار را منعکس میکنند، این پیام را دارند که اگر این روند ادامه پیدا کند، میتوان چشمانداز مناسبی برای بازار سرمایه متصور بود.
خاندوزی با بیان اینکه مهمترین پیام گزارشهای منتشرشده برای فعالان بازار سرمایه، تغییر شیوه انتخاب سهام است، گفت: به نظر من از این به بعد کار تحلیلگران و سرمایهگذاران سختتر خواهد شد، زیرا شاید دیگر نتوان گفت هر سهمی در یک صنعت ارزنده است.
وی ادامه داد: در گذشته معمولاً میشد درباره یک صنعت به صورت کلی اظهار نظر کرد. برای مثال گفته میشد صنعت دارویی یا صنعت غذایی چشمانداز مناسبی دارد و طبیعتاً بخش قابل توجهی از نمادهای آن صنعت نیز مورد توجه بازار قرار میگرفتند، اما اکنون شرایط تغییر کرده است.
این کارشناس بازار سرمایه افزود: امروز دیگر به راحتی نمیتوان گفت که صنعت دارو یا صنعت غذایی برای سرمایهگذاری مناسب است. اکنون باید در هر صنعت به دنبال دو یا سه شرکت مشخص بود؛ شرکتهایی که از نظر قیمت، عملکرد عملیاتی، وضعیت فعالیت، سودسازی و ارزشگذاری در شرایط مطلوب قرار دارند.
خاندوزی اظهار کرد: قیمت سهام، وضعیت فعالیت شرکتها، توان سودسازی و ارزشگذاری آنها اکنون به مرحلهای رسیده که انتخاب سهم نسبت به گذشته دشوارتر شده است. به همین دلیل سرمایهگذاران باید بررسیهای دقیقتری انجام دهند و دیگر نمیتوان صرفاً با اتکا به نام یک صنعت برای خرید سهام تصمیم گرفت.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، لازم است دامنه بررسی سهام نیز گستردهتر شود. هر صنعت و هر شرکتی که بتواند با معیارها و خطکش ارزندگی ما همخوانی داشته باشد، باید وارد دایره بررسی شود. این موضوع اگرچه فرآیند انتخاب سهام را سختتر میکند، اما در عین حال جذابیت تحلیل را نیز افزایش میدهد.
این فعال بازار سرمایه با جمعبندی این بخش از اظهارات خود گفت: گزارشهای منتشرشده بسیار خوب بود و از قبل نیز تا حدودی انتظار چنین عملکردی را داشتیم، اما امروز پاسخ به این پرسش که «کدام سهم ارزنده است؟» اهمیت بسیار بیشتری نسبت به این سؤال دارد که «کدام صنعت مناسب سرمایهگذاری است؟»
خاندوزی در ادامه با اشاره به یکی دیگر از نکات مهم صورتهای مالی شرکتها گفت: زمانی که از حفظ یا افزایش حاشیه سود شرکتها صحبت میکنیم، نباید از یک موضوع مهم غافل شویم و آن بزرگتر شدن «کیک فروش» شرکتها است.
وی توضیح داد: در برخی صنایع، به ویژه شرکتهای پالایشی، این موضوع به خوبی قابل مشاهده است. به عنوان نمونه، یکی از همکاران در حال بررسی صورتهای مالی شرکت شپدیس بود و درباره روند عملکرد این شرکت در سودآوری و فروش تحلیل انجام میداد.
خاندوزی افزود: نکتهای که در این بررسی مطرح شد، این بود که شرکت توانسته بود بخش قابل توجهی از عملکرد مورد انتظار خود را در مدت کوتاهی محقق کند. این موضوع نشان میدهد زمانی که حجم فروش شرکتها افزایش پیدا میکند، حتی در صورت ثابت ماندن حاشیه سود نیز میزان سودآوری رشد خواهد کرد، زیرا اندازه بازار و فروش شرکت بزرگتر شده است.
وی ادامه داد: این موضوع را پیش از این نیز در برخی شرکتهای صنعت غذایی بررسی کرده بودیم. آن زمان نیز معتقد بودیم اگر رشد فروش اتفاق بیفتد، پس از مدتی اثر آن در سود شرکتها نمایان خواهد شد و تجربه گذشته نیز همین موضوع را تأیید کرد.
این کارشناس بازار سرمایه در پایان خاطرنشان کرد: به اعتقاد من این بار نیز همین روند تکرار خواهد شد. ممکن است حاشیه سود شرکتها نسبت به فصل بهار کاهش پیدا کند، اما اگر حجم فروش در سطوح فعلی حفظ شود، بزرگتر شدن کیک فروش میتواند همچنان به رشد سودآوری شرکتها کمک کند؛ هرچند احتمالاً سرعت این رشد به اندازه فصل بهار نخواهد بود.
بیشتر بخوانید: