چرا با اخبار تنشهای جهانی، قیمتها در بازار میلرزد؟
نوسانات بازار انرژی و تنشهای بینالمللی در منطقه، از طریق افزایش ریسک سیاسی، قیمت جهانی نفت و گاز را تحت تأثیر قرار میدهند. این افزایش قیمتها با بالا بردن هزینههای تولید و حملونقل، زنجیره تورم را فعال کرده و در نهایت منجر به افزایش قیمت کالاهای اساسی و کاهش قدرت خرید خانوارها در سطح منطقه میشود.
به گزارش خبرنگار صنعت مالی، بسیاری از مردم فکر میکنند قیمت کالاها فقط به دلیل کمبود یا زیاد بودن آن است، اما در اقتصاد جهانی، انرژی حکم موتور محرک را دارد.
نفت و گاز، سوخت اصلی حملونقل، تولیدات صنعتی و حتی تولید برق است.
وقتی روابط بینالملل در منطقه (بهویژه در خلیج فارس یا مسیرهای ترانزیتی) دچار تنش میشود، سرمایهگذاران و کشورهای بزرگ دچار ترس میشوند.
این ترس باعث میشود که آنها برای پیشگیری از ضرر، به سرعت از خرید نفت دست بکشند یا قیمتها را بالا ببرند تا ریسک بالای منطقه را جبران کنند. به این پدیده، ریسک سیاسی میگویند.
بر اساس تحلیلهای منتشر شده در گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، هرگونه اختلال در مسیرهای عرضه انرژی یا تنش در نقاط استراتژیک، بلافاصله باعث افزایش قیمت جهانی نفت میشود.
این افزایش قیمت جهانی، مانند یک موج سنگین است که از کشورهای تولیدکننده عبور کرده و به کشورهای مصرفکننده میرسد.
تأثیرات نوسانات بازار انرژی بر اقتصاد منطقه و معیشت مردم
وقتی قیمت جهانی انرژی بالا میرود، زنجیره زیرین به این ترتیب تحت تأثیر قرار میگیرد:
1. افزایش هزینه تولید: کارخانهها برای تولید محصولات خود (از مواد غذایی گرفته تا لوازم خانگی) به برق و سوخت نیاز دارند. با گران شدن انرژی، هزینه تولید هر کالا بالا میرود.
2. هزینه حملونقل: وقتی قیمت سوخت یا هزینههای بیمه کشتیها در مسیرهای پرتنش بالا میرود، هزینه انتقال کالا از تولیدکننده به فروشنده افزایش مییابد.
3. تورم نهایی: در نهایت، این هزینههای اضافی (هزینه تولید + هزینه حملونقل) به قیمت نهایی کالا در مغازه اضافه میشود. این همان چیزی است که مردم آن را به عنوان افزایش قیمتها یا تورم تجربه میکنند.
باید توجه داشت که نوسانات بازار انرژی تنها بر کالاهای اساسی اثر نمیگذارد؛ بلکه بر نرخ ارز نیز فشار میآورد. به نقل از تحلیلهای بانک جهانی (World Bank)، ناثباتی در بازارهای انرژی میتواند باعث فرار سرمایه و کاهش ارزش پول ملی در کشورهای درگیر با تنش شود، که این خود چرخهای از افزایش قیمتها را رقم میزند.
بازار انرژی و روابط بینالملل مانند دو پیوند زنجیر به هم وصل شدهاند.
برای فعالان بازار، این نوسانات فرصت یا تهدید برای سرمایهگذاری است، اما برای مردم عادی، این مسائل مستقیماً با توان خرید و امنیت اقتصادی آنها در پیوند است.
درک این رابطه، کمک میکند تا در برابر تغییرات ناگهانی بازار، هوشمندانه عمل کنیم.