توافق احتمالی می‌تواند سپری در برابر نوسانات بازار ارز و طلا باشد

عزت‌الله یوسفیان، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با صنعت مالی، درباره تأثیرات اقتصادی توافق احتمالی و پیامدهای آن بر شاخص‌های اقتصادی کشور اظهار کرد: یکی از مشکلات اصلی اقتصاد ایران در سال‌های اخیر، تأثیرپذیری شدید آن از تحولات و تنش‌های سیاسی بوده است. بسیاری از نوساناتی که در بازار ارز، طلا و سایر بازارهای مالی مشاهده می‌شود، بیش از آنکه ریشه اقتصادی داشته باشد، ناشی از اخبار، مواضع سیاسی و تحولات بین‌المللی است.

وی افزود: اگر توافق به سرانجام برسد، اقتصاد کشور تا حدی در برابر این آسیب‌های سیاسی مقاوم‌تر خواهد شد. در چنین شرایطی دیگر هر اظهارنظر یا خبر سیاسی نمی‌تواند به سرعت بازارها را دچار التهاب کند و اقتصاد از ثبات بیشتری برخوردار خواهد شد.

این کارشناس اقتصادی با اشاره به تأثیر روانی اخبار مربوط به گشایش‌های اقتصادی گفت: حتی مطرح شدن موضوعاتی نظیر ورود منابع مالی جدید یا اختصاص سرمایه برای بازسازی و توسعه، بر انتظارات فعالان اقتصادی اثرگذار است و می‌تواند چشم‌انداز مثبتی برای آینده اقتصاد ایجاد کند. از همین رو، نخستین دستاورد توافق را باید در بهبود فضای روانی اقتصاد و کاهش نگرانی‌های ناشی از تحولات سیاسی جست‌وجو کرد.

یوسفیان ادامه داد: البته ممکن است همه طرف‌های درگیر به تعهدات خود به طور کامل عمل نکنند و برخی کشورها در اجرای توافق با ملاحظاتی مواجه شوند، اما نفس شکل‌گیری و امضای توافق یک اتفاق مهم اقتصادی محسوب می‌شود که آثار خود را بر فضای عمومی کشور برجای خواهد گذاشت.

وی در پاسخ به این سؤال که آیا نسبت به نهایی شدن و اجرای کامل توافق خوش‌بین است، گفت: در این زمینه چندان خوش‌بین نیستم، زیرا تجربه‌های گذشته نشان داده است که برخی طرف‌های مقابل در عمل به تعهدات خود کارنامه قابل قبولی نداشته‌اند. در عرصه روابط بین‌الملل نیز سازوکار الزام‌آور مؤثری وجود ندارد که بتوان طرف‌ها را به اجرای کامل تعهدات وادار کرد؛ بنابراین باید تا آخرین مرحله با احتیاط و نگاه واقع‌بینانه پیش رفت.

این کارشناس اقتصادی افزود: با وجود این بدبینی، معتقدم همین روندی که آغاز شده و همین اقداماتی که در حال انجام است، آثار مثبتی بر اقتصاد کشور دارد؛ حتی اگر در پایان دوره زمانی تعیین‌شده همه نتایج مورد انتظار حاصل نشود.

یوسفیان درباره تأثیر توافق بر ارزش پول ملی نیز اظهار کرد: بخش قابل توجهی از کاهش ارزش پول ملی در سال‌های گذشته ناشی از فضای روانی و سیاسی حاکم بر اقتصاد بوده است. بارها مشاهده کرده‌ایم که صرفاً با انتشار یک خبر یا مصاحبه از سوی مقامات خارجی، بازار ارز و طلا دچار نوسان شده است. اگر توافق بتواند این فضای بی‌ثبات را کنترل کند، اقتصاد کشور در برابر چنین شوک‌هایی مقاوم‌تر خواهد شد.

وی با اشاره به تجربه برجام گفت: در دوره اجرای برجام نیز شاهد بهبود نسبی برخی شاخص‌های اقتصادی و تقویت انتظارات مثبت در جامعه بودیم، اما استمرار این آثار نیازمند تداوم تعهدات طرفین و همچنین اصلاحات داخلی است. بنابراین هیچ توافقی به تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده بهبود دائمی شرایط اقتصادی باشد.

این نماینده ادوار مجلس تأکید کرد: برای ماندگاری آثار مثبت توافق، باید از فرصت ایجادشده برای اصلاح ساختارها و اتخاذ تصمیمات عقلانی در حوزه اقتصاد استفاده کرد. اگر رویکردهای منطقی و کارشناسی ادامه یابد، این مسئله نه تنها در داخل کشور بلکه در رفتار و نگاه طرف‌های خارجی نیز تأثیرگذار خواهد بود.

وی با اشاره به استقبال برخی کشورها از روند مذاکرات و توافق احتمالی گفت: حمایت کشورهای مختلف از این روند صرفاً سیاسی نیست، بلکه ریشه در منافع اقتصادی آنها دارد. کشورهای اروپایی، منطقه‌ای و سایر بازیگران بین‌المللی به خوبی می‌دانند که ثبات در منطقه می‌تواند فرصت‌های اقتصادی جدیدی ایجاد کند و به همین دلیل از شکل‌گیری توافق استقبال می‌کنند.

یوسفیان همچنین درباره پایان درگیری‌ها و حرکت به سمت راه‌حل‌های دیپلماتیک اظهار کرد: ادامه تنش و جنگ برای هیچ کشوری مطلوب نیست و طبیعتاً هرچه شرایط دشوارتر شود، هزینه‌های اقتصادی نیز افزایش می‌یابد. از این منظر، حرکت به سمت توافق و کاهش تنش‌ها یک تصمیم هوشمندانه محسوب می‌شود.

وی افزود: جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده که به دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نبوده و در این زمینه مواضع خود را به صراحت بیان کرده است. از این رو، اگر توافق بتواند زمینه کاهش فشارها و آزادسازی منابع مالی را فراهم کند، آثار مثبتی بر اقتصاد کشور خواهد داشت.

این کارشناس اقتصادی در پایان گفت: حتی مطرح شدن موضوعاتی مانند آزادسازی بخشی از منابع مالی ایران یا ایجاد مسیرهای جدید همکاری اقتصادی می‌تواند بر بازارها اثرگذار باشد و انتظارات فعالان اقتصادی را بهبود بخشد. به همین دلیل باید از فضای ایجادشده برای تقویت ثبات اقتصادی و افزایش اعتماد عمومی بهره گرفت.