صرافی‌های رمزارز در آزمون جنگ موفق بودند

پوریا آسترکی، کارشناس بازارهای ارز دیجیتال، در گفت‌وگو با «صنعت مالی» درباره عملکرد صرافی‌های ارز دیجیتال در ایام جنگ ۴۰ روزه اظهار کرد: تجربه جنگ ۱۲ روزه پیشین تا حد زیادی به تقویت زیرساخت‌ها و آمادگی صرافی‌ها کمک کرد. به همین دلیل در بحران اخیر، صرافی‌ها از کار نیفتادند و خدمات آن‌ها با اختلال جدی مواجه نشد. همچنین محدودیت‌های بانک مرکزی نیز نسبت به گذشته تشدید نشد. به نظر می‌رسد هم سیاست‌گذاری حاکمیت و هم زیرساخت‌های ارتباطی کشور از تجربه جنگ قبلی استفاده کرده و آن را به کار بسته‌اند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا در این مدت شاهد خروج سرمایه از صرافی‌ها بوده‌ایم یا خیر، گفت: آمار رسمی و منتشرشده‌ای در این زمینه وجود ندارد، اما به طور طبیعی در شرایط جنگی، بخشی از کاربران ترجیح می‌دهند دارایی‌های خود را از صرافی‌ها خارج کنند. خوشبختانه گزارشی مبنی بر ناتوانی صرافی‌ها در بازپرداخت دارایی کاربران در طول جنگ شنیده نشد. البته به دلیل اختلال و قطعی اینترنت، بسیاری از کاربران امکان انتقال دارایی‌های دیجیتال خود به کیف پول‌های شخصی را نداشتند. با این حال، صرافی‌ها عملکرد مناسبی داشتند و احتمالاً خروج دارایی نیز رخ داده است، اما حجم و میزان آن هنوز مشخص نیست.

آسترکی درباره بهترین شیوه نگهداری دارایی در شرایط بحران و جنگ نیز توضیح داد: این موضوع کاملاً به راهبرد و نیاز هر کاربر بستگی دارد. اگر فرد احتمال می‌دهد در کوتاه‌مدت به دارایی خود نیاز پیدا کند، باید گزینه‌ای را انتخاب کند که دسترسی سریع‌تری به سرمایه‌اش داشته باشد. اما اگر هدف صرفاً حفظ ارزش دارایی باشد، نگهداری آن در صرافی‌های داخلی معتبر یا کیف پول شخصی می‌تواند مناسب‌تر باشد. انتقال دارایی به صرافی‌های خارجی در شرایط جنگی، با توجه به ریسک تحریم‌ها و احتمال مسدود شدن حساب‌ها، اقدامی پرخطر محسوب می‌شود.

وی در ادامه درباره صندوق‌های بیمه‌ای که برخی صرافی‌ها ایجاد کرده‌اند، گفت: اصل ایجاد چنین صندوق‌هایی اقدام مثبتی است و می‌تواند به افزایش اعتماد کاربران کمک کند، اما باید توجه داشت که کارمزد صرافی‌ها در مقایسه با حجم دارایی کاربران رقم بسیار کوچکی است. بنابراین اختصاص بخشی از این کارمزدها به صندوق بیمه، عملاً توان جبران خسارت‌های بزرگ و چند میلیون دلاری را ندارد.

این کارشناس بازار رمزارز تأکید کرد: اساس فعالیت صرافی این است که حق ندارد دارایی کاربران را مصرف، سرمایه‌گذاری یا در جای دیگری هزینه کند و باید صد درصد دارایی مشتریان را به صورت کامل در کیف پول‌ها و ذخایر خود نگهداری کند. بنابراین در صورت وقوع جنگ یا هر بحران دیگری، نباید از این محل آسیبی متوجه دارایی مردم شود.

او افزود: صرافی‌ها باید سازوکار روشن و شفافی برای «اثبات ذخایر» ارائه دهند تا مشخص شود دارایی کاربران به طور کامل موجود است و از آن استفاده دیگری نمی‌شود. متأسفانه در ایران، چه از نظر قانونی و چه از منظر عملکرد برخی صرافی‌ها، ضعف جدی در حوزه شفافیت وجود دارد و این مسئله نیازمند اصلاح است.

آسترکی در پایان، در پاسخ به این سؤال که آیا عملکرد مناسب صرافی‌ها می‌تواند باعث تغییر نگاه بانک مرکزی و نهادهای مسئول شود، گفت: جنگ آزمون خوبی برای اثبات حسن نیت، توان فنی و تعهد صرافی‌ها بود، اما سیاست‌های بانک مرکزی همچنان تا حد زیادی غیرقابل پیش‌بینی است. البته در دوره مدیریت جدید، بخشی از فشارها کاهش یافته و برخی تندروی‌های گذشته تعدیل شده است.

وی ابراز امیدواری کرد که در آینده، با تدوین مقررات شفاف و اعطای مجوزهای رسمی، فعالیت صرافی‌های ارز دیجیتال در کشور به رسمیت شناخته شود و این صنعت بتواند در چارچوبی قانونمند و امن به فعالیت خود ادامه دهد.