علت توقف پروازهای آمریکا چه بود؟ جزئیات اختلال و واکنش دولت ترامپ

به گزارش صنعت مالی، اختلال گسترده در تجهیزات ارتباطی اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) روز جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۲ آبان ۱۴۰۵، به صدور دستور توقف سراسری پروازهای خروجی در فرودگاه‌های این کشور منجر شد.

این دستور که با هدف حفظ ایمنی پروازها صادر شده بود، پس از بیش از چهار ساعت لغو شد؛ با این حال، مشکلات ناشی از زمین‌گیرشدن هواپیماها، جابه‌جایی خدمه پرواز و افزایش تعداد مسافران سرگردان، به‌سرعت برطرف نشد.

هم‌زمان، افزایش تقاضا برای سفرهای ریلی، سامانه‌های اینترنتی شرکت امتراک را نیز تحت فشار قرار داد و مسافران برای رزرو بلیت قطار با پیام‌های خطا و دشواری در تماس با خدمات مشتریان مواجه شدند.

علت توقف سراسری پروازهای آمریکا چه بود؟

بر اساس توضیحات شان دافی، وزیر حمل‌ونقل آمریکا، اختلال در تجهیزات ارتباطی قدیمی اداره هوانوردی فدرال، عامل اصلی توقف پروازها بوده است.

به گفته او، حجم داده‌های انتقال‌یافته از ظرفیت برخی سوئیچ‌ها و مسیریاب‌های شبکه فراتر رفته و عملکرد سامانه ارتباطی مراکز کنترل ترافیک هوایی را دچار بی‌ثباتی کرده است.

این مشکل به‌ویژه تجهیزات قدیمی مورد استفاده در شبکه مخابراتی هوانوردی را تحت تأثیر قرار داد.

دافی توضیح داد که بخشی از زیرساخت ارتباطی این سازمان همچنان بر فناوری‌های چند دهه گذشته و خطوط مخابراتی مسی متکی است.

با ایجاد اختلال در انتقال اطلاعات، مقام‌های هوانوردی برای جلوگیری از خطرات احتمالی، تصمیم به توقف موقت پروازهای خروجی گرفتند.

با این حال، علت دقیق افزایش بار شبکه و تمام عوامل دخیل در حادثه همچنان در دست بررسی است.

توقف پروازهای آمریکا چند ساعت طول کشید؟

اداره هوانوردی فدرال آمریکا پس از شناسایی مشکلات ارتباطی، دستور توقف سراسری پروازهای خروجی را صادر کرد.

این محدودیت بیش از چهار ساعت ادامه داشت و شامگاه جمعه به وقت شرق آمریکا لغو شد.

شان دافی پس از لغو دستور توقف اعلام کرد که بازگشت عملیات پروازی به ظرفیت عادی، زمان‌بر خواهد بود.

وی توضیح داد که هرچند مشکل اصلی شبکه تا حدی برطرف شده، اما بازگرداندن هواپیماها و خدمه به برنامه‌های عادی پروازی نیازمند هماهنگی گسترده است.

جدول آخرین وضعیت بحران پروازهای آمریکا

چند پرواز در آمریکا لغو یا با تأخیر مواجه شد؟

توقف سراسری پروازهای خروجی باعث اختلال در برنامه سفر هزاران مسافر در فرودگاه‌های آمریکا شد.

آمارهای منتشرشده در مراحل مختلف بحران، از افزایش تعداد پروازهای لغوشده و تأخیردار حکایت دارد.

در یکی از گزارش‌های اولیه، بیش از ۷ هزار و ۸۰۰ پرواز با تأخیر و حدود ۳۵۰ پرواز لغوشده ثبت شده بود.

با ادامه بحران، تعداد پروازهای تحت تأثیر افزایش یافت و گزارش‌های بعدی از لغو هزاران پرواز خبر دادند.

بر اساس برآورد شرکت تحلیل داده‌های هوانوردی سیریوم، قرار بود پس از ساعت چهار بعدازظهر جمعه به وقت شرق آمریکا، بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار مسافر با حدود ۱۱ هزار پرواز از فرودگاه‌های این کشور عزیمت کنند.

این اطلاعات نشان می‌دهد توقف سراسری پروازها در یکی از بخش‌های مهم شبکه حمل‌ونقل آمریکا، شمار زیادی از مسافران را با تغییر برنامه سفر مواجه کرده است.

اختلال در سایت و اپلیکیشن راه‌آهن آمریکا پس از توقف پروازها

پیامدهای بحران هوانوردی آمریکا تنها به فرودگاه‌ها محدود نماند و شرکت مسافربری ریلی امتراک (Amtrak) نیز با افزایش تقاضای مسافران مواجه شد.

پس از توقف پروازهای خروجی، بخشی از مسافران برای یافتن مسیر جایگزین به سفر با قطار روی آوردند.

این افزایش تقاضا، فشار قابل‌توجهی بر سامانه رزرو اینترنتی و مرکز پاسخ‌گویی امتراک وارد کرد.

شرکت امتراک اعلام کرد کاربران هنگام مراجعه به وب‌سایت رسمی و اپلیکیشن موبایل این شرکت با پیام‌های خطا مواجه شده‌اند.

همچنین به دلیل افزایش حجم تماس‌ها، ارتباط با نمایندگان خدمات مشتریان برای برخی مسافران دشوار شده است.

امتراک ضمن عذرخواهی از مسافران اعلام کرد که به دلیل مشکلات ادامه‌دار خطوط هوایی، حجم تماس‌ها بیشتر از حالت معمول شده و از کاربران خواست در صورت مواجهه با خطا، بعداً دوباره تلاش کنند.

این اختلال به سامانه‌های رزرو و پاسخ‌گویی مربوط بود و به‌تنهایی به معنای توقف سراسری حرکت قطارهای امتراک نیست.

واکنش ترامپ به توقف پروازهای آمریکا؛ حمله سایبری رد شد؟

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در واکنش به توقف پروازهای این کشور اعلام کرد که بر اساس اطلاعات موجود، شواهدی مبنی بر وقوع حمله سایبری یا نقش هوش مصنوعی در این اختلال وجود ندارد.

مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، نیز در توضیح این حادثه گفت مقام‌های مسئول تاکنون نشانه‌ای از یک اقدام مخرب علیه زیرساخت‌های هوانوردی شناسایی نکرده‌اند.

با این حال، وی تأکید کرد که تحقیقات ادامه دارد و تا زمان تکمیل بررسی‌ها نمی‌توان تمام احتمالات را به‌طور قطعی کنار گذاشت.

به گزارش بلومبرگ، دفتر تحقیقات فدرال آمریکا (FBI) نیز در بررسی‌های اولیه، وقوع حمله سایبری یا اقدام مجرمانه را علت محتمل این اختلال ارزیابی نکرده است.

در کنار بررسی مشکلات سخت‌افزاری و ارتباطی، احتمال ارتباط حادثه با تغییرات یا به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری نیز مورد توجه قرار گرفته است.

یک شرکت فناوری هوش مصنوعی طرف قرارداد اداره هوانوردی فدرال نیز اعلام کرده که سامانه مدیریت ترافیک هوایی توسعه‌یافته توسط این شرکت نقشی در توقف پروازها نداشته است.

بنابراین، بر اساس اظهارات مقام‌های آمریکایی، مشکل تجهیزات و ارتباطات قدیمی مهم‌ترین توضیح فنی مطرح‌شده برای این حادثه است؛ هرچند تحقیقات درباره منشأ دقیق اختلال ادامه دارد.

درخواست ۵۰ میلیارد دلاری دولت ترامپ برای نوسازی هوانوردی

پس از اختلال گسترده پروازها، دولت دونالد ترامپ خواستار اختصاص ۵۰ میلیارد دلار برای نوسازی سامانه‌های کنترل ترافیک هوایی و زیرساخت‌های مرتبط شد.

بر اساس گزارش رویترز، درخواست اولیه دولت برای این برنامه ۳۰ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار بود که پس از بحران اخیر، رقم ۵۰ میلیارد دلار برای اجرای طرح نوسازی مطرح شد.

وزیر حمل‌ونقل آمریکا تأکید کرد که مشکلات زیرساختی شبکه کنترل ترافیک هوایی با تعمیرات پراکنده و جایگزینی محدود تجهیزات برطرف نخواهد شد.

به گفته دافی، شبکه ارتباطی اداره هوانوردی فدرال به نوسازی گسترده نیاز دارد تا از تکرار اختلالات مشابه جلوگیری شود.

جدول بودجه نوسازی هوانوردی آمریکا

از مجموع ۱۸ میلیارد دلار اعتبار اولیه طرح‌های فرودگاهی، ۱۰ میلیارد دلار برای نوسازی یا جایگزینی پایانه‌های فرسوده در نظر گرفته شده بود.

شرکت‌های هواپیمایی بزرگ از جمله امریکن، دلتا، یونایتد و ساوت‌وست پیش‌تر از برنامه تخصیص بودجه برای بهبود زیرساخت‌های هوانوردی حمایت کرده بودند.

چرا سامانه کنترل ترافیک هوایی آمریکا به نوسازی نیاز دارد؟

اختلال اخیر بار دیگر وضعیت تجهیزات قدیمی مورد استفاده در شبکه هوانوردی آمریکا را مورد توجه قرار داده است.

بر اساس گزارشی که اداره پاسخ‌گویی دولت آمریکا (GAO) در سال ۲۰۲۴ منتشر کرد، از میان ۱۳۸ سامانه کنترل ترافیک هوایی بررسی‌شده، ادامه فعالیت ۵۱ سامانه امکان‌پذیر ارزیابی نشده و تداوم کار ۵۴ سامانه دیگر نیز با خطر مواجه بوده است.

این آمار نشان می‌دهد ۱۰۵ سامانه از مجموع ۱۳۸ سامانه بررسی‌شده با مشکلات جدی مربوط به تداوم فعالیت روبه‌رو بوده‌اند.

برایان بدفورد، رئیس اداره هوانوردی فدرال، نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که برخی مراکز کنترل پرواز هنوز از رایانه‌ها و تجهیزات مخابراتی چند دهه گذشته استفاده می‌کنند.

به گفته او، ناسازگاری تجهیزات قدیمی با فناوری‌های جدید، یکی از چالش‌های اصلی نوسازی شبکه ارتباطی هوانوردی است.

در برخی موارد نیز تأمین قطعات یدکی تجهیزات قدیمی دشوار شده و مسئولان ناچار به استفاده از روش‌های جایگزین برای تهیه قطعات شده‌اند.

چه میزان از شبکه مخابراتی هوانوردی نوسازی شده است؟

بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی مقام‌های آمریکایی، تاکنون ۶۸ درصد شبکه مخابراتی مسی قدیمی با فیبر نوری پرسرعت جایگزین شده است.

با این وجود، مقام‌های هوانوردی معتقدند نوسازی بخشی از شبکه برای جلوگیری از اختلالات گسترده کافی نیست و هماهنگی میان تمام سامانه‌ها اهمیت دارد.

اداره هوانوردی فدرال قصد دارد مرحله نخست طرح نوسازی را تا دسامبر ۲۰۲۸ تکمیل کند.

البته اداره پاسخ‌گویی دولت آمریکا درباره نبود برآورد هزینه قابل اتکا و برنامه زمان‌بندی یکپارچه برای اجرای پروژه‌ها هشدار داده است.

نقش کنگره آمریکا در تأمین بودجه جدید چیست؟

در پی بحران اخیر، موضوع اختصاص منابع بیشتر به نوسازی مراکز کنترل پرواز بار دیگر در دستور کار قانون‌گذاران آمریکایی قرار گرفته است.

کمیته بازرگانی سنای آمریکا بر ضرورت اولویت‌دادن به مراکز کنترل ترافیک هوایی در تخصیص منابع جدید تأکید کرده است.

کنگره پیش‌تر یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون دلار برای جایگزینی مراکز کنترل پرواز و در ژوئیه ۲۰۲۵ نیز ۱۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار برای نوسازی سامانه‌های کنترل ترافیک هوایی و افزایش نیروی انسانی تصویب کرده بود.

اکنون دولت خواستار تصویب منابع مالی بیشتری برای تکمیل برنامه نوسازی شده است.

با این حال، درخواست ۵۰ میلیارد دلاری به معنای تصویب یا تخصیص قطعی این اعتبار نیست و اجرای آن به تصمیم قانون‌گذاران بستگی دارد.

آیا پروازهای آمریکا به حالت عادی بازگشته‌اند؟

اداره هوانوردی فدرال آمریکا دستور توقف سراسری پروازهای خروجی را شامگاه جمعه لغو کرد و روند ازسرگیری عملیات پروازی آغاز شد.

با این حال، پایان دستور توقف به معنای برطرف‌شدن فوری تمام تأخیرها و لغو پروازها نیست.

به دلیل جابه‌جایی هواپیماها، تغییر برنامه خدمه و تراکم مسافران، ممکن است بازگشت کامل شبکه پروازی به شرایط عادی زمان ببرد.

مقام‌های آمریکایی نیز هشدار داده‌اند که آثار اختلال گسترده می‌تواند پس از رفع مشکل اصلی ارتباطات ادامه پیدا کند.

مسافرانی که قصد سفر هوایی در آمریکا دارند، بهتر است پیش از مراجعه به فرودگاه، آخرین وضعیت پرواز خود را از شرکت هواپیمایی مربوط بررسی کنند.

جمع‌بندی؛ آخرین وضعیت بحران هوانوردی آمریکا

توقف سراسری پروازهای خروجی آمریکا در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، پس از بیش از چهار ساعت پایان یافت؛ اما پیامدهای آن به لغو و تأخیر هزاران پرواز و افزایش تقاضا برای استفاده از حمل‌ونقل ریلی منجر شد.

در پی این بحران، وب‌سایت و اپلیکیشن شرکت امتراک نیز با اختلال در فرآیند رزرو بلیت و افزایش تماس‌های مشتریان مواجه شدند.

مقام‌های دولت ترامپ اعلام کرده‌اند که تاکنون شواهدی مبنی بر حمله سایبری شناسایی نشده و بررسی‌های فنی بر مشکلات تجهیزات قدیمی و شبکه ارتباطی متمرکز است.

هم‌زمان، دولت آمریکا درخواست اختصاص ۵۰ میلیارد دلار برای نوسازی زیرساخت‌های هوانوردی را مطرح کرده است؛ اعتباری که تصویب نهایی آن به تصمیم کنگره بستگی دارد.