هدایت سرمایههای خرد به سمت بازارهای شناسنامهدار، قدرت مانور اقتصاد ملی را افزایش میدهد
نماینده مردم رباطکریم و بهارستان در مجلس شورای اسلامی تأکید کرد: هدایت سرمایههای خرد به سمت بازارهای شناسنامهدار، نهتنها امنیت مالی مردم را تأمین میکند، بلکه قدرت مانور اقتصاد ملی را افزایش میدهد.
به گزارش صنعت مالی، در سپهر اقتصادی کشور، نقشآفرینی بخش خصوصی در قالب پلتفرمهای آنلاین بهعنوان یکی از پیشرانهای تحول اقتصادی و هدایت سرمایههای خرد به سوی بسترهای مولد شناخته میشود.
در همین راستا، خبرنگار صنعت مالی در گفتوگویی با سیدحسن قشقاوی نماینده مردم رباطکریم و بهارستان در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی به بررسی الزامات توسعه زیستبوم کسبوکارهای آنلاین و چارچوبهای کلان سیاستگذاری در این حوزه پرداخته است.
در این گفتوگو، ضمن تبیین ضرورت فاصله گرفتن از اقتصاد دولتی، بر اهمیت تنظیمگری هوشمند و تمایز میان ساحتهای امنیتی و آزادی عمل بخش خصوصی تأکید شده است.
آنچه در ادامه میآید، متن گفتوگوی تفصیلی صنعت مالی با قشقاوی است.
صنعت مالی: با توجه به شرایط فعلی اقتصاد کشور، ارزیابی خود را از جایگاه پلتفرمهای آنلاین در نظام اقتصادی کشور چگونه تبیین میکنید؟
قشقاوی: رویکرد کلان ما بر تقویت جایگاه بخش خصوصی استوار است. ضرورت دارد که از اقتصاد دولتی فاصله بگیریم و فضا را برای نقشآفرینی حداکثری کسبوکارهای خصوصی مهیا کنیم.
پلتفرمهای آنلاین، بهعنوان بازوهای بخش خصوصی، ظرفیت بالایی برای همافزایی با برنامههای توسعهای دولت دارند و باید مورد حمایت همهجانبه قرار گیرند. در نگاه ما، حمایت از فعالیتهای سالم اقتصادی، یک اصل است.
صنعت مالی: آیا معتقدید حمایت از این پلتفرمها میتواند راهکاری برای حل چالشهای اقتصادی باشد؟
قشقاوی: بدون تردید. فعالیت در این بسترها، مصداق بارز کسبوکارهای مولد است که باید با تسهیلگری در مسیر رشد آنها حرکت کرد.
تفاوتی ندارد این فعالیت در حوزه بورس باشد یا سایر ابزارهای مالی مدرن؛ ما قائل به حمایت از تمام پلتفرمهای شناسنامهدار و فعال در این زیستبوم هستیم. توسعه این کسبوکارها، به معنای بهرهگیری از فرصتهای نوین برای شکوفایی اقتصاد ملی است.
صنعت مالی: درخصوص تقابل میان محدودیتهای دولتی و حمایت از بخش خصوصی چه دیدگاهی دارید؟ آیا محدودیتها را راهکار مناسبی میدانید؟
قشقاوی: مرز میان «ملاحظات امنیتی» و «آزادی عمل اقتصادی» کاملاً مشخص است. اگر فعالیت یک پلتفرم با تهدیدات امنیتی یا جاسوسی پیوند بخورد، با توجه به شرایط موجود و جنگ ترکیبی که به مثابه یک جنگ موجودیتی است، برخورد قاطع ضروری است و تعارفبردار نیست. اما در خارج از حوزههای مرتبط با امنیت ملی، رویکرد ما باید حمایت از فعالیت این پلتفرمها باشد و نباید محدودیتی اعمال شود.
صنعت مالی: با توجه به تجربه کشورهای توسعهیافته، جنابعالی «تنظیمگری هوشمند» را برای ساماندهی این پلتفرمها تا چه حد ضروری میدانید؟
قشقاوی: قاعده مندی و وجود نهادهای ناظر (Regulatory Authorities) در تمام کشورهای پیشرفته دنیا یک اصل پذیرفتهشده است. ذهنیت حاکم بر برخی، مبنی بر عدم وجود ضوابط در دنیای غرب، نادرست است.
ما نیز باید با الگوبرداری از این مدلهای موفق، به سمت تنظیمگری هوشمند حرکت کنیم تا ضمن حفظ امنیت و شفافیت، بستر قانونی فعالیت فراهم شود.
صنعت مالی: نقش این پلتفرمها را در هدایت نقدینگی و سرمایههای خرد مردم به سمت بسترهای امن و شناسنامهدار چگونه ارزیابی میکنید؟
قشقاوی: این یکی از ضرورتهای امروز اقتصاد ماست. هدایت سرمایههای خرد به سوی بسترهای شناسنامهدار، موجب تقویت اقتصاد ملی میشود. هر اقدامی که تودههای مردم را در مسیر فعالیتهای اقتصادیِ سالم قرار دهد و منجر به ارتقای منافع ملی شود، در اولویت حمایت است.
صنعت مالی: راهبرد اصلی مجلس برای حمایت از کسبوکارهای آنلاین چیست؟
قشقاوی: راهبرد ما کاهش تصدیگری دولت و حمایت قاطع از بخش خصوصی فعال در حوزههای پلتفرمی است؛ چراکه معتقدیم این کسبوکارها موتور محرک اقتصاد نوین هستند.
صنعت مالی: آیا مدلهای نظارتی بر پلتفرمها در ایران باید بازنگری شوند؟
قشقاوی: بله، ما باید به سمت تنظیمگری هوشمند حرکت کنیم. این الگو که در کشورهای پیشرفته نیز اجرا میشود، ضامنِ قاعده مندی و پایداری فعالیت این پلتفرمهاست.
صنعت مالی: نگاه شما به فعالیت پلتفرمهای مالی و ارزی چیست؟
قشقاوی: هر پلتفرم شناسنامهداری که در چارچوب قانون فعالیت کرده و موجب تسهیل امور اقتصادی مردم شود، از دیدگاه ما مورد تأیید و حمایت است.
صنعت مالی: خط قرمز مجلس در مواجهه با پلتفرمهای آنلاین چیست؟
قشقاوی: امنیت ملی خط قرمز ماست. در شرایطی که کشور درگیر جنگی موجودیتی است، هرگونه فعالیت پلتفرمی که بستر جاسوسی یا تهدید امنیتی باشد، با برخورد قاطع مواجه خواهد شد.
صنعت مالی: آیا حضور پلتفرمها میتواند مانع از خروج سرمایه یا هدررفت سرمایههای خرد شود؟
قشقاوی: قطعاً. هدایت سرمایههای خرد به سمت بازارهای شناسنامهدار، نه تنها امنیت مالی مردم را تأمین میکند، بلکه قدرت مانور اقتصاد ملی را افزایش میدهد.
صنعت مالی: آیا مجلس آمادگی قانونگذاری برای حمایت از این حوزه را دارد؟
قشقاوی: مجلس همواره حامی بخش خصوصی بوده است. در صورت نیاز به قاعدهمند شدنِ فعالیتها و حمایت از بسترهای امن، قطعا در دستور کار سیاستگذاریهای کلان قرار خواهد گرفت تا بستری امن برای مردم فراهم شود.
صنعت مالی: به نظر میرسد زیرساختهای دیجیتال بهعنوان ستون فقرات اقتصاد نوین عمل میکنند. مجلس چه برنامهای برای تقویت این زیرساختها بهمنظور حمایت از پلتفرمهای آنلاین دارد؟
قشقاوی: تقویت زیرساختهای دیجیتال یک ضرورت اجتنابناپذیر در حکمرانی مدرن است. مجلس بر این باور است که دولت باید نقش خود را از «تصدیگری مستقیم» به «سیاستگذاری کلان و تأمین زیرساخت» تغییر دهد.
ما باید با حمایت از توسعهی پهنباند و زیرساختهای ابری، فضایی را ایجاد کنیم که پلتفرمهای بخش خصوصی بتوانند بر روی بستری امن و پایدار، خدمات خود را به تودههای مردم ارائه دهند. تقویت این زیرساختها مستقیماً به معنای کاهش هزینههای مبادله و افزایش بهرهوری ملی است.
صنعت مالی: بحث اعتماد عمومی در پذیرش پلتفرمهای مالی آنلاین همواره یکی از چالشهای اصلی بوده است. چه راهکاری را برای ارتقای این سطح از اعتماد عمومی پیشنهاد میکنید؟
قشقاوی: اعتمادسازی عمومی در گرو «شفافیت» و «نظارت هوشمند» است. وقتی پلتفرمها در چارچوبهای مشخص حقوقی فعالیت کنند و فرآیند «شناسنامهدار کردن» بهطور کامل اجرا شود، خودبهخود ریسکهای سوءاستفاده کاهش مییابد. مردم باید احساس کنند که در صورت بروز مشکل، پناهگاه قانونی امنی وجود دارد. بنابراین، وضع قوانین حمایتی که حقوق کاربران و فعالان اقتصادی را بهطور همزمان تضمین کند، اصلیترین ابزار ما برای تحکیم این اعتماد است.
صنعت مالی: فاصله میان سرعت رشد فناوری و سرعت تصمیمگیریهای بوروکراتیک در دولت چالشبرانگیز است. برای چابکسازی نظام تصمیمگیری در قبال پلتفرمها چه باید کرد؟
قشقاوی: ما در مجلس به دنبال اصلاح رویههای اداری و مقرراتزداییِ هدفمند هستیم.
پلتفرمهای آنلاین بهذات چابک هستند و نباید در بروکراسیهای سنگین دولتی متوقف شوند. راهکار ما، استقرار نظام «تنظیمگری مبتنی بر عملکرد» است؛ به این معنا که بهجای وضع قوانین بازدارنده و پیچیده، استانداردهای حداقلی تعریف کنیم و به کسبوکارها اجازه دهیم در آن چارچوب، با سرعت بالا نوآوری کنند. دولت باید ناظر باشد، نه سدِ راه.
صنعت مالی: برخی نگران آن هستند که حمایت از پلتفرمهای بزرگ منجر به ایجاد انحصار شود. مجلس برای تضمین رقابت سالم در فضای کسبوکارهای آنلاین چه رویکردی دارد؟
قشقاوی: انحصارطلبی در هر بازاری، چه سنتی و چه آنلاین، سمّی برای اقتصاد ملی است. رویکرد ما در مجلس، حمایت از «رقابت عادلانه» است.
ما نه با پلتفرمهای بزرگ مخالفیم و نه اجازه میدهیم آنها مانع از ظهور کسبوکارهای نوپا شوند. با تصویب قوانین ضد انحصار (Antitrust) هوشمند، تلاش میکنیم فضای بازار بهگونهای تنظیم شود که همواره ظرفیت برای خلاقیت و ورود بازیگران جدید وجود داشته باشد. رقابت، موتور محرکِ ارتقای کیفیت خدمات برای مردم است.
صنعت مالی: چشمانداز ۵ ساله فعالیت این پلتفرمها در اقتصاد ایران را چگونه پیشبینی میکنید؟
قشقاوی: چشمانداز ما، گذار به اقتصاد دیجیتالی است که در آن «پلتفرمهای ملی» در تراز جهانی فعالیت میکنند. ما در ۵ سال آینده باید شاهد آن باشیم که بخش اعظم خدمات اقتصادی، آموزشی و خدماتی کشور از طریق همین بسترهای امن و شناسنامهدار ارائه شود.
اگر بتوانیم در این مسیر، بخش خصوصی را به درستی توانمند کنیم و سایهی دولت را از سرِ مدیریتِ خُردِ کسبوکارها برداریم، این پلتفرمها میتوانند به اصلیترین پیشرانِ اشتغالزایی و ثبات اقتصادی در کشور تبدیل شوند.
حسین بوذری
بیشتر بخوانید: