دولت در شرایط فعلی چارهای جز افزایش قیمت بنزین ندارد
نماینده اسبق مجلس و کارشناس اقتصادی، با بیان اینکه دولت در شرایط فعلی چارهای جز افزایش قیمت بنزین ندارد، گفت: کشور روزانه با ۱۵ تا ۲۰ میلیون لیتر کسری بنزین مواجه است و محدودیتهای وارداتی، تأمین این کسری را با مشکل روبهرو کرده است؛ با این حال، افزایش قیمت بنزین تنها میتواند بخشی از فشار مالی دولت را کاهش دهد و بهتنهایی راهحل مشکلات اقتصادی کشور نیست.
عزتالله یوسفیان، نماینده اسبق مجلس و کارشناس اقتصادی در گفتوگو با صنعت مالی، با اشاره به احتمال افزایش قیمت بنزین و تعیین نرخ سوم برای این حامل انرژی، اظهار کرد: دولت در شرایط فعلی چارهای جز افزایش قیمت بنزین ندارد، چراکه کشور با کمبود قابل توجه بنزین مواجه است و امکان واردات این فرآورده نیز با محدودیتهای جدی روبهرو شده است.
وی افزود: بر اساس برآوردها، روزانه حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون لیتر کسری بنزین داریم که پیش از این از طریق واردات و انتقال محمولهها با کشتی تأمین میشد، اما در شرایط کنونی امکان واردات به آسانی گذشته وجود ندارد و انتقال بنزین با کامیون نیز عملاً راهکار مناسبی نیست.
یوسفیان با بیان اینکه افزایش قیمت بنزین بهتنهایی مشکلات اقتصادی کشور را حل نمیکند، تصریح کرد: حتی اگر قیمت بنزین به ۳۰ هزار تومان نیز برسد، این اقدام به معنای تغییر اساسی در شرایط اقتصادی کشور نخواهد بود. افزایش قیمت صرفاً میتواند تا حدودی به مشکلات مالی دولت کمک کند و بهعنوان یک مُسکن عمل کند، اما نباید انتظار داشت که با این تصمیم، مشکلات اقتصادی بهصورت اساسی برطرف شود.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: اگر نرخ سوم بنزین صرفاً برای گروهی باشد که بیش از سهمیه تعیینشده مصرف میکنند، فشار آن بر عموم مردم کمتر خواهد بود. افرادی که درآمد پایینتری دارند و در چارچوب سهمیههای تعیینشده مصرف میکنند، همچنان میتوانند بنزین مورد نیاز خود را با نرخهای قبلی دریافت کنند؛ بنابراین نگرانی درباره آثار مستقیم این تصمیم بر همه اقشار جامعه تا حدودی کاهش مییابد، هرچند نمیتوان انتظار داشت چنین اقدامی بدون تنش باشد.
افزایش قیمت بنزین مشکل اقتصادی کشور را حل نمیکند
یوسفیان در ادامه درباره ضرورت حمایت از خانوارهای کمدرآمد در صورت افزایش قیمت بنزین گفت: مسئله اصلی این است که منابع دولت برای حمایت از مردم نیز محدود شده است. بخش مهمی از درآمدهای دولت از محل مالیاتهای مستقیم تأمین میشد، اما شرایط اقتصادی و محدودیتهای موجود موجب کاهش این درآمدها شده است.
وی با اشاره به مشکلات تولید و صادرات اظهار کرد: واردکنندگان در تأمین مواد اولیه با مشکل مواجه هستند و بخشی از کارخانههایی که باید ارزآور باشند نیز آسیب دیدهاند و توان گذشته برای تولید و صادرات را ندارند. بنابراین مشکلات موجود به سادگی و با یک یا دو تصمیم اقتصادی قابل حل نیست.
نماینده اسبق مجلس افزود: حتی اگر افزایش قیمت بنزین درآمد دولت را افزایش دهد، این افزایش درآمد آنقدر نیست که بتواند بخش قابل توجهی از هزینههای دولت را پوشش دهد. اقتصاد ایران برای عبور از شرایط فعلی به یک حرکت ویژه و مجموعهای از اقدامات اساسی در داخل و همچنین تعاملات و ارتباطات اقتصادی در سطح بینالمللی نیاز دارد.
وی تأکید کرد: شرایط اقتصادی کشور به مرحلهای رسیده است که نمیتوان انتظار داشت یک تصمیم درباره قیمت بنزین یا هر تصمیم مشابه دیگری، گشایش اساسی ایجاد کند. این اقدامات در بهترین حالت میتوانند بخشی از فشار موجود را کاهش دهند.
کنترل دستوری قیمتها در شرایط فعلی امکانپذیر نیست
یوسفیان در پاسخ به انتقاد برخی منتقدان دولت مبنی بر اینکه در شرایط فعلی نباید با قیمت کالاها و خدمات بازی کرد و دولت باید مستقیماً کنترل قیمتها را در اختیار بگیرد، گفت: این دیدگاه در ظاهر قابل قبول است، اما در عمل باید دید اجرای آن چگونه امکانپذیر است.
وی ادامه داد: بخش عمده کالاهای اساسی در اختیار دولت یا دستگاههای مرتبط با دولت قرار دارد، اما مسئله این است که صرفاً برخورد با گرانفروشی بدون تعیین قیمت مشخص، نتیجهای ندارد. دستگاههای نظارتی مانند سازمان تعزیرات حکومتی و نهادهای حمایت از مصرفکننده زمانی میتوانند با گرانفروشی برخورد کنند که نرخ مشخصی برای کالا تعیین شده باشد.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: اگر دولت قیمت مشخصی تعیین نکند، چگونه میتوان به فروشنده گفت که کالایی را گران فروخته است؟ برای نمونه باید مشخص شود قیمت هر کیلو سیبزمینی یا سایر کالاها چقدر است تا در صورت تخطی از آن، امکان برخورد وجود داشته باشد.
یوسفیان در پایان گفت: شرایط اقتصادی کشور بسیار دشوار شده و دولت نیز در وضعیت فعلی ابزارهای کافی برای مدیریت همه مشکلات را در اختیار ندارد. بنابراین باید پذیرفت که مشکلات موجود با اقدامات مقطعی برطرف نمیشود و اقتصاد ایران نیازمند تصمیمات اساسی و مجموعهای از سیاستهای هماهنگ برای عبور از وضعیت کنونی است.