آیا تسهیلات تکلیفی ناترازی نظام بانکی را تشدید کرده است؟

مرتضی عزتی، کارشناس اقتصادی و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس در گفتگو با صنعت مالی، با بیان اینکه تسهیلات تکلیفی باید در سیستم بانکی کشور وجود داشته باشند، گفت: برخی عادت دارند بگویند تسهیلات تکلیفی سبب شده تا کسری بودجه به وجود آید یا اینکه ناترازی نظام بانکی را رقم بزند ولی در اصل میان کسری بودجه و ناترازی نظام بانکی با تسهیلات تکلیفی خیلی ارتباط وجود ندارد و معمولاً بانک‌ها تسهیلات تکلیفی را از محل منابع و سپرده‌های قرض‌الحسنه عادی و یا جاری پرداخت می‌کنند.

وی افزود: به هر حال تسهیلات تکلیفی مانند وام ازدواج و یا وام مسکن باید وجود داشته باشند و در همه کشورها چنین تسهیلاتی به اقشار ضعیف و کم‌درآمد پرداخت می‌شود و یک امر عادی است ولی در ایران چون بانک‌ها ناتراز هستند، بلافاصله توجهات را به سمت تسهیلات تکلیفی هدایت می‌کنند.

این کارشناس اقتصادی بیان کرد: تسهیلات تکلیفی زمانی منجر به ناترازی می‌شود که حجم آن از منابع بیشتر باشد که تقریباً اینگونه نیست و ماه‌هاست افراد برای دریافت وام ازدواج و یا وام مسکن در صف هستند و از سوی دیگر در بودجه حرفی در مورد تسهیلات تکلیفی گفته نشده و ارتباطی در این رابطه وجود ندارد که برخی عامل کسری بودجه را در تسهیلات تکلیفی جست‌وجو می‌کنند. کسری بودجه به خاطر پایین آمدن درآمدهای دولت و افزایش هزینه‌هاست؛ یعنی دخل و خرج دولت با هم نمی‌خواند ولی دولت از منابع بودجه پولی به تسهیلات تکلیفی پرداخت نمی‌کند.

عزتی در پایان گفت: امروز عامل اصلی ناترازی بانک‌ها در بنگاهداری آنهاست؛ وقتی بانک‌ها پول مردم را صرف ساخت و ساز و خرید املاک می‌کنند و وام‌های کلان که بخشی از آنها به سیستم بانکی بازنگشته می‌پردازند معلوم است ناترازی بانکی رقم می‌خورد. از سوی دیگر مسابقه میان بانک‌ها برای پرداخت سود اتفاق افتاده و هر بانکی تلاش می‌کند برای جذب سپرده‌های بیشتر دست به پرداخت سود بیشتر بزند و در نهایت با این رویه ناترازی رقم می‌خورد. نظام بانکی باید به سمت دریافت کارمزد در ازای ارائه خدمات مشاوره‌ای و خدمات روی آورد نه اینکه خودش در پروژه‌ها مشارکت مستقیم داشته باشد.

بیشتر بخوانید:

• راهکارهای مؤثر در رفع ناترازی نظام بانکی